Một trong những bài học đắt giá nhất mà mình từng trải qua trong quá trình kinh doanh chuyên môn chính là: lựa chọn sai thời điểm để bán chương trình.
Cuối năm 2018, khi đã hoàn thành chương trình coaching chuyên nghiệp từ một tổ chức uy tín của Mỹ (về Parent Coaching), mình thực sự lạc quan về khả năng của bản thân và thị trường. Mình tin chỉ cần có chuyên môn tốt (vì trước đó 2 năm mình đã theo học thêm cả chương trình Tâm lý học phát triển), cộng thêm kinh nghiệm hơn 10 năm làm việc chuyên môn về marketing và truyền thông… mình hoàn toàn có thể bán được dịch vụ coaching của mình.
Nhưng mình quên mất rằng, tại thời điểm đó, tệp khách hàng của mình vừa nhỏ vừa chưa đủ sự tin cậy để sẵn sàng cho những chương trình giá cao. Kết quả: sau nửa năm xây dựng và nỗ lực giới thiệu một chương trình coach rất tâm huyết, mình chỉ có đúng 2 khách hàng. Mình duy trì thu nhập bằng việc “cày cuốc” trong mảng cung cấp dịch vụ tư vấn mà triển khai content marketing cho khách hàng. Còn trong mảng coaching, mình hầu như không có thu nhập (sau khi đầu tư rất nhiều tiền bạc và thời gian cho nó).
Tất nhiên sau đó, khi tiếp tục gặp gỡ để tìm hiểu thêm insight của nhóm cha mẹ, mình cũng đã xây dựng được một chương trình thực sự khiến khách hàng sẵn sàng chi trả, cộng thêm nỗ lực duy trì và phát triển nội dung chất lượng cao giúp niềm tin từ audience rất vững chắc… mình có khách hàng đều đặn hơn. Nhưng nó cũng thực sự đến sau khoảng hơn 1 năm sau đó và mình chủ yếu vẫn phải sống nhờ dịch vụ tư vấn marketing là chính.
Ngược lại, mình cũng lại có một trải nghiệm khá đáng nhớ với việc kinh doanh khóa học online. Thời điểm 2020, khi xu hướng học trực tuyến lên ngôi và sự ảnh hưởng của Covid-19, nhu cầu học tập bùng nổ… mình đã cho ra mắt những khóa học online đầu tiên. Do khả năng công nghệ khá ổn, mình tự thiết lập nền tảng học tập tương đối dễ dàng và tiến hành tự quay dựng sản xuất các khóa học online của mình mà không gặp quá nhiều khó khăn.
Riêng trong khoảng từ nửa cuối 2020 tới giữa năm 2021, doanh thu của mình từ các khóa học online khoảng gần 43,000$ (như ảnh dưới). Phần lớn là các khóa học liên quan tới viết, tiếp thị, làm việc tự do. Tại thời điểm đó, trang thông tin chuyên về tiếp thị và nội dung của mình chỉ có khoảng 10,000 followers và cộng đồng về viết với khoảng 2000 thành viên mà thôi!
Từ hai trải nghiệm này, mình nhận ra việc chọn giữa hình thức này với hình thức kia không chỉ đơn thuần là dựa trên sở thích (tôi thích làm cái này hơn cái kia), hay phụ thuộc vào chuyên môn (tôi chỉ biết coach nên tôi không dạy được)… mà còn được quyết định rất nhiều bởi thời điểm, nhu cầu thị trường, mong muốn, khả năng chi trả của khách hàng và khả năng quản lý của mỗi người.
Bản tin hôm nay sẽ giúp cho những bạn nào còn đang lăn tăn về các hình thức sản phẩm dịch vụ, cụ thể là coaching và online course, có thể phân biệt được sự khác biệt và đưa ra được quyết định đúng đắn khi nào nên chọn cái nào nhé!
Sự khác biệt giữa khóa học online và chương trình coaching
Trong thị trường giáo dục số hóa ngày càng phát triển, nhiều chuyên gia đã và đang khám phá những cơ hội mới để chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm của mình qua các phương tiện khác nhau. Hai hình thức phổ biến nhất hiện nay là khóa học online và chương trình coaching.
Khóa học online là những chương trình giảng dạy được thiết kế sẵn, thường gồm video, tài liệu học tập, bài kiểm tra và các bài tập thực hành. Người học có thể tự do truy cập vào khóa học mọi lúc, mọi nơi, tự quản lý thời gian học tập của mình. Khóa học online thường tập trung vào việc truyền tải một khối lượng kiến thức lớn trong một khoảng thời gian ngắn.
Ví dụ: An là một chuyên gia về thương hiệu cá nhân, đã tạo ra một khóa học online về "Chiến lược Xây dựng thương hiệu cá nhân trên Mạng xã hội" với hơn 30 video bài giảng, tài liệu hướng dẫn chi tiết và các bài kiểm tra kiến thức. Học viên có thể mua khóa học này và học theo tốc độ của riêng mình.
Chương trình coaching lại là một hình thức giáo dục cá nhân hóa hơn, trong đó chuyên gia (coach) làm việc trực tiếp với học viên thông qua các buổi gặp gỡ (online hoặc offline), đồng hành, hướng dẫn cụ thể dựa trên nhu cầu và mục tiêu của từng cá nhân. Coaching tập trung vào sự phát triển cá nhân, sự thay đổi hành vi và phát triển kỹ năng thông qua sự tương tác trực tiếp và liên tục giữa coach và coachee.
Ví dụ: Chị Thanh Mai là một chuyên gia khai vấn về kỷ luật (self-discipline coach). Chị Mai cung cấp một lộ trình giúp các coachee có thể thiết lập kỷ luật và hình thành một thói quen mới trong cuộc sống hoặc công việc của họ (ví dụ thói quen dậy sớm, thói quen đọc sách, phá vỡ sự trì hoãn…). làm việc trực tiếp với từng học viên, giúp họ phát triển kế hoạch hành động cá nhân và dần đạt được mục tiêu qua từng buổi gặp gỡ.
Khi nào thì bạn nên bán khóa học online?
Lợi ích của khóa học online:
Khả năng tự động hóa và tạo ra thu nhập thụ động: Một trong những lợi ích lớn nhất của khóa học online là khả năng tự động hóa gần như toàn bộ quá trình giảng dạy. Sau khi khóa học được tạo ra, bạn có thể bán nó cho hàng ngàn học viên mà không cần tốn thêm nhiều công sức. Điều này giúp tạo ra thu nhập thụ động, một giấc mơ đối với nhiều solopreneur.
Một chuyên gia dinh dưỡng có thể tạo ra khóa học "Chế độ ăn uống lành mạnh cho người bận rộn". Sau khi hoàn tất quá trình quay video và tạo tài liệu, chị chỉ cần quảng bá khóa học qua các kênh truyền thông và hệ thống tự động hóa sẽ giúp chị xử lý đơn hàng và cung cấp khóa học cho học viên.
Phạm vi tiếp cận rộng lớn: Với internet, khóa học online có thể tiếp cận đến học viên trên toàn thế giới. Bạn không bị giới hạn bởi địa lý và có thể mở rộng tệp khách hàng của mình một cách nhanh chóng và hiệu quả.
Nếu bạn là một chuyên gia về phát triển phần mềm, bạn có một khóa học "Lập trình Python từ cơ bản đến nâng cao" bằng tiếng anh, bạn có thể bán nó cho học viên trên khắp thế giới, miễn là họ đọc hiểu tiếng anh.
Những kỹ năng cần có để sản xuất khóa học online:
Kỹ năng sư phạm và truyền đạt: Một khóa học online hiệu quả cần phải được thiết kế sao cho dễ hiểu và hấp dẫn. Điều này đòi hỏi bạn phải có kỹ năng sư phạm tốt, biết cách trình bày kiến thức một cách logic và cuốn hút.
Kỹ năng công nghệ: Bạn cần có kiến thức cơ bản về quay và chỉnh sửa video, thiết kế tài liệu học tập và sử dụng các nền tảng học trực tuyến.
Bạn có thể tìm đọc thêm cách thiết kế khóa học hiệu quả trên kênh AMUSE LEARNING được xây dựng và phát triển bởi Uyên Lê - một chuyên gia trong lĩnh vực thiết kế trải nghiệm học tập (Learning Design).
Những điều kiện và lưu ý QUAN TRỌNG khi chọn topic cho khóa học online
Topic mà bạn chọn làm khóa học có đủ rộng không?
Với các khóa học nhỏ, giá trị thấp thì chiến lược nên là có thể bán được cho càng nhiều người càng tốt. Nếu đã nhỏ, giá trị thấp mà lại còn quá ngách thì bạn nghĩ xem, doanh thu bạn có được đâu đáng là bao?
Chủ đề của khóa học cần phải có tính ứng dụng rộng rãi và có nhu cầu cao trên thị trường. Điều này đảm bảo rằng bạn sẽ có một lượng học viên đủ lớn và ổn định.
Chẳng hạn, nếu bạn là một chuyên gia về public speaking, bạn tạo ra một khóa học cơ bản về thuyết trình trước đám đông, giúp người tham dự có thể nhanh chóng tự tin và bắt đầu thực hành public speaking… thì khả năng bạn có thể bán được nó nhiều và liên tục là hoàn toàn có thể. Nhưng nếu bạn chọn chủ đề “Thuyết trình trên sân khấu trước 500 khán giả” thì rõ ràng, số lượng người có thể học khóa học này đâu có bao nhiêu?
Đây là một chương trình mà mentee của mình đã triển khai trong thời gian gần đây, và trong 1 tuần mở bán thì các bạn đã bán được cho gần 80 học viên (dù số lượng follower của cả hai còn chưa tới 4000 người). Hiện tại, số người đăng ký vẫn tiếp tục tăng lên.
Tệp audience phù hợp chưa?
Để bán được khóa học online, bạn cần hiểu rõ đối tượng khách hàng của mình. Họ là ai? Họ cần gì? Họ có khả năng chi trả bao nhiêu? Từ đó, bạn có thể thiết kế nội dung và chiến lược marketing phù hợp để tiếp cận và thuyết phục họ mua khóa học của mình.
Nếu bạn là một chuyên gia tài chính cá nhân và bạn chọn sản xuất một khóa học về “Nợ”. Thử hỏi, người đang nợ đầm đìa có đủ bình tâm để mua một khóa học online về nợ không?
Thay vào đó, bạn làm một khóa học dạy cho phụ huynh cách dạy con chi tiêu và quản lý, tiết kiệm tiền… thì nó dễ dàng và có nhu cầu liên tục.
Chẳng hạn như chương tình này: Tiền Không Đợi Tuổi
Khi nào thì nên bán các chương trình coaching?
Một trong những sai lầm phổ biến nhất mình quan sát được từ các bạn học coach ở VN ra và bán dịch vụ coaching đó là:
bán sai thời điểm
bán dịch vụ mơ hồ, không có framework cho chương trình coach của riêng mình
Với dịch vụ coaching, nó sẽ có một vài đặc điểm như sau.
Yêu cầu về kinh nghiệm chuyên môn:
Chuyên môn cao và uy tín: Coaching đòi hỏi bạn phải có kiến thức chuyên sâu và kinh nghiệm thực tế vững chắc trong lĩnh vực của mình. Học viên tìm đến coach để được đồng hành và có những bước đi cụ thể, vì vậy, họ cần một người có uy tín và đáng tin cậy. Tuy nhiên, đây cũng là điểm trừ của rất nhiều các coach ở thị trường Việt Nam, chỉ đi học kỹ năng coaching và nghĩ là mình có thể bước ra làm coach ngay, mà quên đi rằng chuyên môn sâu trong ngách của họ, nền tảng kiến thức và học thuật mới giúp xây dựng framework và các chương trình coach thực sự tạo ra kết quả.
Khả năng giao tiếp và đồng cảm: Coaching không chỉ là việc truyền đạt kiến thức mà còn là quá trình đồng hành, lắng nghe và hỗ trợ học viên. Kỹ năng giao tiếp và khả năng đồng cảm là rất quan trọng để xây dựng mối quan hệ tin cậy và hiệu quả với học viên.
Nếu bạn gặp khó khăn hoặc đang làm coach mà không hề có framework cho chương trình của mình (thậm chí không hiểu hoặc ngộ nhận mình đã có framework), hãy kết nối với chị Dương Quyên, một chuyên gia với hơn 10 năm làm nghiên cứu và phát triển các framework liên quan tới Human Development của Trường ĐH Quốc gia Singapore. Hiện tại chị Quyên là mentee của mình, đồng thời cũng là người chuyên đi tư vấn thiết kế framework cho các chuyên gia, đặc biệt là coaching framework.
Ưu điểm của chương trình coaching:
Giá trị cao: Vì tính cá nhân hóa và sự tương tác trực tiếp, các chương trình coaching thường có giá cao hơn nhiều so với các khóa học online. Điều này có nghĩa là bạn có thể kiếm được thu nhập cao hơn với ít coachee hơn.
Các chương trình coach mà mình xây dựng để hỗ trợ các cha mẹ trong giai đoạn 2020-2021 có trị giá từ 20,000,000đ - 50,000,000đ, tập trung vào Baby & Kids Sleep Coaching: giúp các cha mẹ hiểu về nhu cầu ngủ của trẻ, thiết lập thói quen sinh hoạt và thói quen ngủ lành mạnh, hỗ trợ cả các bà mẹ có thể cải thiện giấc ngủ trong giai đoạn sau khi sinh con.
Không cần network quá lớn: Để thành công với coaching, bạn không cần phải có một tệp khách hàng quá lớn. Thay vào đó, bạn cần một số lượng nhỏ coachee nhưng sẵn sàng đầu tư nhiều hơn vào việc phát triển cá nhân và chuyên môn của họ.
Những topic phù hợp cho coaching:
Topic hẹp và yêu cầu cá nhân hóa cao: Những chủ đề đòi hỏi sự hướng dẫn chi tiết và cá nhân hóa cao, như phát triển kỹ năng lãnh đạo, xây dựng sự tự tin, hoặc phát triển sự nghiệp, thiết lập kỷ luật, phát triển kinh doanh…. rất phù hợp với hình thức coaching.
Topic đòi hỏi kiến thức chuyên môn sâu: Những lĩnh vực yêu cầu kiến thức sâu rộng và kinh nghiệm thực tế, như kinh doanh, quản lý dự án, tâm lý học, khoa học hành vi, khoa học não bộ, dinh dưỡng… cũng rất thích hợp để triển khai chương trình coaching.
Ví dụ, Diễm Hà là một hormone coach, giúp các chị em từ 30-40 tuổi cải thiện năng lượng tự nhiên, sức sống cân bằng nhờ hiểu và cân bằng hormone.
Một trong những câu chuyện đáng nhớ nhất trong hành trình của mình là khi mình gặp L, một chuyên gia về dinh dưỡng và sức khỏe. L đã từng bán một khóa học online về chế độ ăn uống lành mạnh nhưng không thành công. Cô ấy đã thất vọng và nghĩ rằng mình không phù hợp với việc kinh doanh online. Sau khi tham gia vào chương trình Being a Solopreneur, chúng mình cùng nhau phân tích và nhận ra rằng vấn đề nằm ở cách tiếp cận và thời điểm mà L chọn. L quyết định chuyển hướng sang coaching và có cả mentoring 1:1, phù hợp với mong muốn được làm việc cá nhân và riêng tư hơn là làm việc với nhiều người cùng một lúc của L. Đồng thời, với mỗi ca 1:1, L có thể trực tiếp hỗ trợ tùy thuộc và các nhu cầu dinh dưỡng riêng biệt. Sau khoảng 6 tháng, hiện tại L đang có một lượng khách hàng trung thành và thu nhập tương đối đều đặn.
Gần đây, với kinh nghiệm tích lũy và hiểu rõ hơn về nhu cầu của khách hàng, L quay trở lại với việc bán khóa học online, lần này là một chương trình chuyên sâu hơn và được tùy chỉnh cho từng nhóm khách hàng cụ thể. Khóa học mới cũng đạt mục tiêu mà L đề ra về doanh số và số lượng người tham gia.
Việc chọn đúng thời điểm và hình thức kinh doanh phù hợp là chìa khóa để đạt được thành công. Và bạn cũng hoàn toàn có thể làm được điều đó!
Nếu bạn là một chuyên gia đang tìm kiếm cách tối ưu hóa việc sử dụng nội dung để khởi động và tạo lợi nhuận cho sản phẩm của mình, Linh khuyến khích bạn tham gia ngay vào chương trình Business Content Bootcamp. Đây là chương trình hỗ trợ các chuyên gia biết cách sáng tạo và tận dụng nội dung để launch và tạo lợi nhuận cho một sản phẩm cụ thể chỉ trong vòng 2 tháng.
Hãy khám phá và tham gia ngay để tạo một bước đà cho sự nghiệp kinh doanh của bạn bằng nội dung nhé!
Cám ơn Linh. Cho c hỏi chút là em tạo khoá học ( tronh hình chụp là trên nền tảng nào đó?) có phải circle ko?
Cảm ơn tác giả bài viết!