Đừng để mình tan biến trong dòng chảy của thuật toán
Hãy tạo ra “Di Sản” trước khi tạo ra “Content"
Có bao giờ bạn cảm thấy mình đang trở thành một “công nhân nội dung” thay vì một “người sáng tạo” không?
Mình thường nghe các bạn solo expert, các mentee than thở rằng: “Chị ơi, em kiệt sức. Em phải đăng bài mỗi ngày, phải bắt trend, phải giữ tương tác. Nếu dừng lại một ngày, em cảm thấy mình như người vô hình.”
Hơn ai hết mình quá hiểu cái cảm giác đó sau một hành trình gần 15 năm làm nội dung. Đó là áp lực của việc phải “trình diễn” (perform) thay vì “biểu đạt” (express).
Ngày xưa, chúng ta lên mạng để chia sẻ. Một tấm ảnh mờ, một dòng cảm nghĩ vụn vặt, chúng chân thật và không toan tính. Ngày nay, chúng ta lên mạng để “tối ưu”. Mọi thứ phải có chiến lược, phải có phễu, phải chuyển đổi. Người nghệ sĩ bên trong bạn dần nhường chỗ cho một cỗ máy sản xuất content.
Và cái giá phải trả là gì? Là sự nông cạn. Là sự mệt mỏi. Là việc chúng ta tạo ra hàng tấn nội dung nhưng lại rỗng tuếch về mặt ý nghĩa.
Nếu bạn đang cảm thấy mắc kẹt giữa việc “phải làm content để tồn tại” và “muốn làm nghệ thuật để sống”, thì đây là góc nhìn của mình, một người đã đi qua cả hai thái cực đó để tìm thấy điểm cân bằng
Hiểu về “Tốc độ của sự tiếp nhận”
Tại sao chúng ta cảm thấy kiệt sức? Vì chúng ta đang cố gắng nhét những tư tưởng sâu sắc của mình vào những định dạng “ăn liền”.
Hãy hình dung thế này:
Instagram/TikTok là đường cao tốc 100km/h. Ở tốc độ đó, người ta chỉ kịp nhìn thấy những biển báo to, màu sắc sặc sỡ, gây sốc. Những bông hoa dại ven đường, những chi tiết tinh tế? Có cố cũng không nhìn được, nên sẽ đều lướt qua hết.
Blog/Substack/Sách là con đường đi bộ 20km/h. Ở đây, người ta mới có thời gian để dừng lại, ngẫm nghĩ, và thẩm thấu.
Vấn đề là, nhiều solopreneur đang cố gắng mang những giá trị cần sự “đi bộ” để cảm nhận, ném lên “đường cao tốc”. Kết quả là bạn thấy thất vọng vì không ai dừng lại xem, còn khán giả thì thấy nội dung của bạn “nặng nề” hoặc “lạc quẻ”.
Đây không phải lỗi của bạn. Cũng không phải lỗi của khán giả. Đó là lỗi của việc chọn sai “bối cảnh” (context).
Đảo ngược quy trình: Từ “làm content” sang “xây di sản”
Thay vì chạy theo thuật toán, mình đề xuất một quy trình ngược lại. Một quy trình giúp bạn bảo vệ được sự toàn vẹn của tư duy, đồng thời vẫn có thể hiện diện hiệu quả trên mạng xã hội.
Mình gọi đó là: Deep Work First.
Bước 1: Tĩnh lặng để “lắng cặn”
Bạn không thể viết ra điều gì sâu sắc nếu đầu óc bạn đang ong ong tiếng ồn của hàng trăm video 15 giây vừa lướt qua. Sáng tạo cần khoảng trống. Nó cần sự buồn chán. Nó cần sự tĩnh lặng.
Trước khi muốn “có đầu ra” (output), hãy kiểm soát cái “nạp vào” (input). Với mình, đó là những buổi sáng không điện thoại, là những giờ đi bộ trong rừng, hay đơn giản là ngồi im nhìn ra cửa sổ. Đó là lúc những ý tưởng rời rạc bắt đầu kết nối lại thành một bức tranh lớn.
Đừng để thuật toán lập trình tư duy của bạn. Hãy để sự tĩnh lặng làm điều đó.
Bước 2: Xây dựng “Tài sản gốc”
Đây là điểm khác biệt lớn nhất. Đừng bắt đầu bằng một bài post Facebook hay một cái story. Hãy bắt đầu bằng một tác phẩm lớn.
