Thực tế khắc nghiệt của kinh doanh độc lập

Solo hay là So-low?

Solo không phải là con đường trải đầy hoa hồng và ánh sáng.

Vậy thì nó là gì?

Có những ngày mình làm việc hăng say điên cuồng. Phấn khích, tốc độ như một chiếc xe đầy xăng và năng lượng.

Nhưng cũng có những ngày mình giống như chiếc bánh mì nhúng nước, năng suất thấp, năng lượng thấp, nghi hoặc mọi thứ và thậm chí rất khó để kéo mình ra khỏi tâm trạng đi xuống đó.

Đó là mình, lên và xuống, trong suốt 2-3 năm đầu trên hành trình solo.

Solo hay so-low

Làm solo, làm việc tại nhà, ít tiếp xúc với bên ngoài, phần lớn thời gian là một mình. Sự cô đơn sẽ mở ra cho chúng ta tất cả những loại suy nghĩ tiêu cực, cho dù bạn có là người tích cực đến đâu, đặc biệt trong các giai đoạn business rơi vào bế tắc hoặc khó khăn.

Hầu hết những suy nghĩ này bắt nguồn từ những kịch bản hoàn toàn hư cấu, tưởng tượng:

• Liệu mình có đang làm sai không?

• Liệu mình chọn con đường này có là đúng đắn không?

• Sao mọi người đều phát triển tiến lên, còn mình thì không?

• Mình đâu là gì đâu mà đòi đi giúp đỡ, tư vấn cho người khác?

Những lời nói thì thầm bên trọng bạn, nói rằng bạn không đủ tốt, bạn sẽ thất bại mà thôi. Chúng luôn ở đó, nhưng đôi khi, bọn chúng quá ồn ào khiến mình không thể bỏ ngoài tai.

Đó cũng là thách thức và nhược điểm của câu chuyện tự làm chủ và dành phần nhiều thời gian để làm việc một mình. Đó cũng là thực tế khắc biệt của việc kinh doanh một mình mà không phải ai cũng mang ra để thẳng thắn nói với nhau ngay từ lúc bắt đầu.

Tại sao phải nói về những khoảnh khắc đen tối, tồi tệ khi chúng ta có thể khoe khoang về một con số với rất nhiều số 0 ở cuối?

Nhưng mình thì sẽ luôn nói, thậm chí nói rất nhiều, về con đường không trải đầy hoa hồng và ánh sáng.

Sự thật bạn cần biết

Làm solo thực sự rất khó khăn. Nó là con đường không dành cho tất cả mọi người.

Muốn đi xa một mình bạn không phải chỉ cần công cụ, bạn còn cần một tinh thần sắt đá.

Nó không chỉ đơn giản là bước ra ngoài và sẵn sàng bỏ ngoài tai những bình luận khó chịu từ một anh hùng bàn phím nào đó. Mà đó là sự sẵn sàng để đối mặt khi bạn hoàn toàn vô vọng và cảm thấy choáng ngợp bởi những gì mình đang làm. Khi bạn không biết mình sẽ đi đâu về đâu, loay hoay và mất phương hướng. Khi một bình luận ác ý đủ để làm trái tim bạn tan vỡ, chân tay bạn bủn rủn và khiến bạn nghĩ đến chuyện quay về công việc 9-to-5 kể cả là với mức lương thấp hơn nhiều năng lực của bạn.

Có lẽ, chúng ta cần “mặt dầy” lên một chút để đối phó với những điều trên. Và nếu thỉnh thoảng có bị tổn thương, thì học cách nhanh chóng vượt qua và chấp nhận nó có thể còn quay trở lại.

Nhưng nếu tất cả những điều này khiến bạn rùng mình và lắc đầu, hãy chọn con đường truyền thống, đi làm 9-to-5, và điều đó cũng không sao cả.

Vậy nên, nếu chọn solo, hãy cân nhắc…

Khi làm solopreneur, tiền sẽ tỉ lệ thuận với sự phát triển của bạn. Bạn đi thì nó tới. Bạn dừng thì nó cũng hết. Bạn không thể đổ lỗi cho ai. Bạn cũng không thể chỉ tay vào một nhân viên, hay thậm chí vào sếp bạn để nói “Không phải lỗi của tôi!”. Bạn là ông chủ. Business lên hay xuống, là do bạn. Bạn đi xa tới đâu thì lợi nhuận kiếm được cũng sẽ tăng lên tới đó.

Khi làm solopreneur, ngày làm việc của bạn có thể không kết thúc sau 5h chiều. Đặc biệt là trong khoảng 3 năm đầu tiên. Bạn không thể tắt máy, lái xe về nhà và quên đi công việc cho tới 8h sáng hôm sau. Bạn có thể sẽ mang theo những suy nghĩ về công việc ở mọi nơi bạn tới, mọi việc bạn làm, kể cả trong lúc nghỉ ngơi. Nó như chiếc balo, đôi khi nó chưa đầy vàng, đôi khi là đầy chì. Dù thế nào, bạn cũng sẽ thấy mình luôn nghĩ về những gì mình đang làm, ngay cả khi bạn thực sự không muốn.

Khi làm solopreneur, bạn có thể không được trả tiền khi bạn ngừng làm việc. Đừng mơ tới điều này nhất là khi bạn còn chưa vượt qua được cột mốc 3 năm đầu. Thu nhập thụ động vốn là ước mơ của rất nhiều người, nhưng không phải ai cũng dễ dàng xây dựng được nó. Việc tự động hóa hoàn toàn mọi thứ là rất khó. Bạn không thể nghỉ làm cả năm trời - mặc dù có thể nghỉ vài tháng (như mình là nghỉ khoảng 4 tháng/năm) mà vẫn kiếm được cùng một khoản tiền lương vào cuối tháng. Nếu muốn có thu nhập, bạn sẽ phải tính toán trước thời gian mình nghỉ, rồi làm việc trước hoặc sau, thậm chí phải làm ở cường độ cao trong những khoảng thời gian này.

Khi làm solopreneur, có thể sẽ có những người không ưa bạn. Hầu hết những người bạn gặp sẽ vui vẻ, hỗ trợ bạn. Nhưng khi chia sẻ thường xuyên, như mình đã viết ở phần trước, sẽ có những người đọc và cảm thấy không ưa bạn - ngay cả khi bạn chẳng biết họ là ai và chẳng đả động gì tới họ. Mọi thứ bạn làm đều khiến họ “chướng mắt”. Và bạn phải học cách ổn với nó. Bạn phải giữ bình tĩnh và ôn hòa với người ghét mình.

Khi làm solopreneur, hành trình của mỗi người rất khác nhau. Cho dù bạn đã đọc bao nhiêu bài viết trên kênh Freelance to Freedom này. Hay thậm chí đã học chương trình Being a Solopreneur, đã đọc cuốn sách Kinh doanh chuyên môn, đã tìm tới các mentor có kinh nghiệm…. thì bạn cũng sẽ sớm nhận ra con đường và cách làm của mình không giống ai hoàn toàn. Và đó là điều tốt. Chúng ta phải tạo ra con đường của riêng mình trong thế giới kinh doanh độc lập. Cũng như phải học cách chấp nhận có những điều không thể đoán trước khi trở thành solopreneur.

---

Hôm nay là một ngày đặc biệt, facebook nhắc lại kỷ niệm tròn 5 năm bản thảo được nhen nhóm và tròn 4 năm cuốn sách “Con đường trở thành Freelance Writer” ra đời - tiền đề cho lựa chọn trở thành solopreneur ngày hôm nay của mình. Đồng thời, cũng tròn 02 năm, kể từ ngày Linh quyết định xây dựng và hoàn thiện chương trình dạy và đồng hành để một người có chuyên môn, kỹ năng có thể trở thành solopreneur - tự kinh doanh độc lập.

Có lẽ, với Linh sau 5 năm, bằng việc tăng khả năng quản lý thời gian, trau dồi chuyên môn, sự nhạy bén trong kinh doanh và tiếp thị, Linh đã có được những bước tiến và sự cân bằng giữa công việc solo và cuộc sống. Những đặc quyền khi làm solopreneur như chọn thời gian làm việc, chọn việc mình muốn làm, chọn người mình muốn phục vụ... và đòi hỏi bản thân phải liên tục rèn giũa phát triển đã khiến những ngày tồi tệ đối với mình không tồi tệ như thế.

Cuối năm 2022, Linh được đề xuất cho vị trí Remote CEO của một doanh nghiệp đào tạo nhỏ ở Việt Nam (quy mô doanh thu 15-20 tỷ/năm). Tất nhiên là mình từ chối vì mình không muốn đi quản lý một doanh nghiệp khác ngoài business mà mình đang tự xây dựng.

Nếu mình vẫn đi làm corporate, không biết giờ mình đã có thể thăng tiến lên vị trí CEO hay chưa. Chắc là chưa đâu, vì mình biết mình sẽ không có động lực để làm việc đó. Mình cũng sẽ không đủ kỹ năng để làm CEO nếu chỉ tập trung và chuyên tâm vào chuyên môn về Marketing/Branding.

Phải một lần nữa cảm ơn cuộc đời freelancer và solopreneur. Bởi tất cả những kỹ năng, kiến thức thực tế mình học và thực hành khi tự vận hành business của mình đã trở thành "vũ khí" để mình có thể sẵn sàng làm việc ở bất kỳ đâu, bất kỳ môi trường nào. Thậm chí là bất kỳ vị trí nào.

Giống như một trò chơi liên tục thay đổi, làm solopreneur đã cho mình cơ hội để liên tục thử những thứ mới, liên tục cải thiện bản thân để làm tốt hơn trong nhiều kỹ năng, liên tục "nghe ngóng" thị trường và đón đầu các xu hướng, liên tục nâng bản thân lên cấp độ mới và nhận ra con người mình có nhiều khả năng tiềm ẩn hơn là mình vẫn nghĩ.

Hành trình Solo này đi tới đâu mình chưa biết, nhưng chắc chắn mình sẽ tiếp tục đi và thăng tiến nhưng ở khía cạnh "bản thân" mình hơn nữa.

Cá nhân Linh yêu thích con đường và sự lựa chọn này. Và Linh không nghĩ rằng mình có thể quay lại con đường đi làm thuê như trước đây.

Nhưng nếu bạn cũng đang mong muốn trải nghiệm, hãy ghi nhớ 2 điều:

• một là, hãy chọn con đường ít rủi ro hơn để bắt đầu (làm thử solo part-time) hoặc thực sự chuẩn bị tài chính để vượt qua giai đoạn đầu khó khăn (đủ chi tiêu trong tối thiểu 6 tháng ngay cả khi chưa có khách hàng)

• hai là, hãy chuẩn bị để da mặt “dày” lên một chút nếu bạn muốn đi xa trong vai một solopreneur.

Chúc bạn luôn vui với những lựa chọn của mình!