Thay đổi tư duy người viết - Quy tắc số 1: Đừng nghĩ mình quan trọng

Bản tin số #2245

Viết không phải chỉ là viết theo nghĩa đen. Bạn sẽ không bao giờ đạt được mục tiêu viết lách của mình trừ khi bạn học và áp dụng những thay đổi cơ bản trong tư duy một người viết.

Trong chuỗi bài sắp tới, mình sẽ lần lượt đi qua những quy tắc quan trọng trong việc thay đổi tư duy người viết.

Quy tắc số 1: Đừng nghĩ mình quan trọng

Cách đây vài ngày, mình có trò chuyện với một người muốn trở thành người viết. Bạn học về thương mại nhưng không còn cảm thấy hào hứng với công việc này. Nhưng ngay trong một vài phút đầu trao đổi, mình đã nhận ra một lỗ hổng trong tư duy của bạn mà có lẽ cũng có rất nhiều người khác cũng gặp phải, khi mà bạn nói:

“Em sẽ viết chủ đề X và nếu mọi người không thích nó thì họ không đọc cũng chẳng sao”.

Một người có tư duy tiếp thị sẽ không bao giờ nói như vậy. Nhưng cô bạn này nghĩ viết lách là nghệ thuật và người viết là nghệ sĩ, mà đã là nghệ sĩ thì có người thích mình có người không. Thậm chí bạn còn nói một cách gay gắt và khiến mình phải đặt câu hỏi về bản ngã của bạn.

Đó là một suy nghĩ hạn chế và có thể ảnh hưởng tiêu cực khi bắt đầu viết lách.

Viết lách không phải là một trò chơi độc thoại. Tất nhiên, nếu bạn muốn như thế cũng không sao, bạn chỉ cần mua một vài cuốn sổ tay hoặc mở ra một phần mềm trên máy tính và bắt đầu viết nhật ký, viết chính xác những gì mình muốn và không cho bất kỳ ai xem. Viết có thể là một hình thức trị liệu, không có gì sai với điều đó.

Nhưng, nếu đã muốn trở thành một cây viết, ai cũng đều muốn tác phẩm của mình được người khác biết tới, dù đó là tiểu thuyết, truyện ngắn, nội dung phi hư cấu hay đơn giản như email trong công việc. Viết là một hình thức giao tiếp, mà đã là giao tiếp thì cần nhiều hơn một chiều. Lúc này, người viết trở thành người biểu diễn và người đọc là khán giả. Bạn phải biểu diễn cho khán giả của mình chứ không phải là phản đối la ó hay làm ngơ với họ.

Hãy tưởng tượng bạn đang ở một buổi hoà nhạc. Ban nhạc, ca sĩ đã không hát hết mình và thiếu nhiệt huyết, thậm chí có những thái độ “khinh khỉnh” với khán giả, điều gì sẽ xảy ra?

Tất nhiên, trong quá trình viết, sẽ có lúc chúng ta phải đóng vai “ác” để đẩy độc giả của mình ra ngoài vùng an toàn của họ (để họ nhận thức và phát triển hơn, như cách mình đang làm trong bài viết này). Nhưng hãy chắc chắn đó là điều bạn làm để phục vụ cho độc giả của mình. Bạn bước ra ngoài để phục vụ độc giả chứ không phải để được độc giả phục vụ. Bạn bước ra ngoài để cho đi, chứ không phải là chỉ nhận về.

Có nhiều bạn khi chia sẻ trên mạng xã hội, thường có xu hướng viết những câu chuyện vụn vặn, những câu chuyện của người khác, những bàn luận về thời cuộc, xã hội hoặc là cập nhật cuộc sống rất cá nhân của mình… nhưng lại mong muốn người khác đọc được và được mọi người biết tới. Không ai xuất bản và tiếp cận theo cách đó nếu thật sự mong muốn trở thành người viết.

Mình đã nói viết lách như một buổi biểu diễn, nhưng thật ra nó không phải là buổi biểu diễn trước hàng nghìn người. Nghĩ theo cách đó chỉ làm bạn thêm áp lực bởi bạn không biết mình nên bắt đầu từ đâu và đứng thế nào để không ngã quỵ vì run sợ khi ở trên sân khấu. Viết lách có thể giống với nhiều thứ nhưng với mình nó giống nhất là một điệu nhảy. Người viết là người dẫn, còn độc giả là bạn nhảy. Một người viết tuyệt vời không nhảy chỉ đẹp cho riêng mình, họ sẽ làm tất cả những gì có thể để vừa nhảy đúng kỹ thuật, không vấp ngã, vừa dẫn vừa nâng đỡ bạn nhảy và cho bạn nhảy không gian để sáng tạo hoặc thể hiện khả năng của mình. Người viết thành công là khi dẫn dắt được bạn nhảy, giải phóng được năng lượng và cùng nhau hoàn thành một tác phẩm nghệ thuật biểu diễn.

Đó cũng chính là một tư duy đúng đắn nếu bạn muốn bắt đầu với viết lách. Hãy luôn nghĩ về người đọc của mình, họ sẽ muốn thế nào khi đọc tới từng từ, từng câu, từng đoạn. Khi viết email, họ sẽ muốn rõ ràng mạch lạc. Khi viết tiểu thuyết, họ sẽ muốn cuốn theo cảm xúc. Khi viết quảng cáo, hãy viết trực diện, thẳng thắn và tập trung vào sự thuyết phục.

Hãy đảm bảo mang tới cho người đọc những gì họ muốn. Hãy khiến họ thông minh hơn khi đọc bài viết của bạn thay vì “Ủa, sao đọc mãi mà vẫn không hiểu người này muốn nói gì”.

Còn nếu bạn thấy cách tiếp cận này có gì đó “sai sai”, hãy mua một cuốn sổ thật đẹp và viết nhật ký cho riêng mình trong thanh thản.

Cảm ơn bạn đã đọc và chúc bạn một ngày tươi đẹp!