Tập trung là một siêu sức mạnh!

Bản tin số #2277: Kỹ năng để mình chỉ còn làm việc 6 giờ/4 ngày/tuần

Tập trung là kỹ năng quan trọng nhất để tăng năng suất viết và làm việc của bạn!

Khi nhìn con trai lớn say sưa chơi guitar cả tiếng đồng hồ, mình đã ước giá như trong công việc mình cũng có thể tập trung một cách tự nhiên và thuần khiết như vậy.

Trước đây mình cũng có khoảng thời gian mất tập trung cao độ, lúc nào cũng cảm thấy vội vã và mất năng lượng. Đôi khi nguồn cảm hứng ập đến, mình viết liên tục trong vài giờ. Nhưng thi thoảng cơn cảm hứng mới tới, khi mình còn bận rộn kiểm tra email, lướt facebook và thúc ép bản thân mình phải viết nội dung trả khách hàng.

Nhưng đó là chuyện cách dây 4-5 năm rồi. Trong bản tin này mình sẽ hướng dẫn bạn cách mình đã luyện tập để tập trung:

1. Vượt qua sự đa nhiệm để tăng khả năng tập trung và viết nhiều hơn.

2. Loại bỏ những phiền nhiễu về thị giác và thính giác để luôn tập trung.

Giống như bạn có thể rèn luyện cơ bắp của mình trở nên mạnh mẽ hơn, bạn có thể rèn luyện khả năng tập trung để có thể đắm mình vào bài viết của mình, viết được nhiều hơn và hoàn thành các nhiệm vụ của mình.

Khi học được cách tập trung, năng suất mình tăng lên 5-7 lần. Đó là lý do vì sao mình chỉ mất 3 tiếng để xử lý công việc và viết trong khi trước đó mình phải mất 8-10 tiếng xử lý khối lượng tương tự. Bạn có muốn tăng năng suất của mình không?

Cách (và tại sao) dừng đa nhiệm (multi-tasking)

Chúng ta luôn bận rộn. Bận rộn dường như là một dấu hiệu tích cực. Cảm thấy bận rộn mới là hiệu quả. Nói “có” mọi lúc mọi nơi mới là tốt v.v.

Có lẽ vì vậy nên nhiều bạn nghĩ rằng để xây dựng được công việc và sự nghiệp solo hiện tại mình phải làm việc 10-15 tiếng mỗi ngày. Cho tới khi được nghe mình chia sẻ mình chỉ còn rút xuống làm việc 5-6 tiếng mỗi ngày và không làm việc thứ 6-7-CN, các bạn thật sự bất ngờ.

Một trong những lý do khiến mọi người thấy mình không đủ thời gian đó là kết nối với các thiết bị điện tử quá nhiều. Nhưng chúng ta có nhiều thời gian hơn chúng ta nghĩ. Chúng ta không cần phải cảm thấy bận rộn mới là làm việc hiệu quả. Ngược lại mới đúng.

Mình có khoảng 3 tiếng mỗi ngày để “không nghĩ gì”. Mình đi dạo, leo núi, ra biển ngồi và ngắm nhìn thiên nhiên. Mình làm đồ thủ công, đọc sách hoặc xem chương trình giải trí. Đó là lúc mà sóng não giảm xuống thấp và cũng là lúc mình có nhiều ý tưởng nhất, cảm thấy thư thái nhất.

Mình làm việc hiệu quả hơn rất nhiều khi “đủng đỉnh” và biết mình chỉ cần tập trung vào một nhiệm vụ một lúc.

Tất nhiên tìm thấy sự tập trung này không dễ. Chúng ta vừa đọc sách vừa kiểm tra điện thoại, rồi email, rồi ti tỉ thứ khác.

Dopamine là một chất dẫn truyền thần kinh khuyến khích bộ não của chúng ta tìm kiếm điều gì đó mới. Khi kiểm tra email hoặc các luồng tin trên truyền thông xã hội, chúng ta đáp ứng mong muốn của mình về những mẩu tin nhỏ. Ai đã chia sẻ bài đăng mới nhất của bạn? Bạn của bạn đã chia sẻ thêm những hình ảnh về con cô ấy chưa? Khách hàng của bạn đã trả lời đề xuất của bạn chưa? Khi chúng ta nhận được nhiều lượt thích hơn, chúng ta cảm thấy được thưởng cho hành vi lướt facebook của mình vì số lượt thích mang lại cho chúng ta niềm vui. Đây là cách dopamine tạo ra thói quen tìm kiếm thông tin cập nhật và đó là cách chúng ta cho phép mình bị phân tâm.

Phương tiện truyền thông xã hội được thiết kế để khuyến khích hành vi ám ảnh như vậy — để tiếp tục kiểm tra số lượt thích, xem ai đã gắn thẻ chúng ta, để biết chúng ta đã có bao nhiêu lượt chia sẻ. Các công ty truyền thông xã hội muốn chúng ta dành nhiều thời gian nhất có thể trên nền tảng của họ và đó là lý do tại sao nó được thiết kế để gây nghiện nhất có thể.

Như Nir Eyal, tác giả cuốn sách Hooked, gợi ý rằng mạng xã hội trở nên thực sự gây nghiện khi chúng ta không cần kích hoạt bên ngoài nữa (chẳng hạn như thông báo Facebook bật lên), mà chúng ta tự mở chúng lên khi không cần thông báo. Tác nhân bên trong có thể là bất cứ điều gì từ cảm giác bồn chồn đến buồn chán hoặc lo lắng. Cảm thấy kháng cự hoặc bị mắc kẹt với việc viết lách là yếu tố kích hoạt nội bộ hoàn hảo để bắt đầu lướt mạng một cách vô thức. 

Việc chuyển đổi giữa các nhiệm vụ phá hủy năng suất của chúng ta nhanh hơn chúng ta nhận ra. Chúng ta gọi đó là đa nhiệm, để làm cho chúng ta cảm thấy tốt hơn, nhưng chúng ta không thể đa nhiệm. Chúng ta không thể viết một bài blog và kiểm tra Facebook cùng một lúc.

Rất dễ đổ lỗi cho công nghệ khiến chúng ta mất tập trung. Nhưng như Eyal gợi ý, chúng ta có nhiều quyền kiểm soát hơn chúng ta nghĩ. Việc chúng ta có muốn tập trung hơn hay không là do chúng ta quyết định.

Để thoát khỏi hành vi gây nghiện của mình là kiểm tra Facebook, email và Google Analytics, mình đã học cách can thiệp bằng môi trường của mình — để điện thoại ở phòng khác, gỡ app ra khỏi điện thoại. Tương tự, mình đóng các tab không liên quan khi viết. Mình “quit” khỏi hòm thư, tắt tất cả các thông báo.

Hiểu được nguyên nhân (cảm thấy bế tắc với việc viết lách) và cách nó dẫn đến thói quen (kiểm tra điện thoại) đã giúp mình thay đổi thói quen trì hoãn của mình. Mình nhận ra mình có nhiều quyền kiểm soát hành vi của mình hơn những gì mình nghĩ.

Vì vậy, tập trung là một kỹ năng chúng ta có thể rèn luyện — giống như chúng ta có thể rèn luyện cơ bắp của mình. Một cơ thể săn chắc và khỏe mạnh là phần thưởng cho quá trình tập luyện của chúng ta, và một tâm trí hiệu quả và vui vẻ hơn là phần thưởng cho việc rèn luyện khả năng tập trung của chúng ta.

Bạn có thường xuyên kiểm tra email hoặc mạng xã hội mỗi ngày không?

Làm thế nào bạn có thể lập kế hoạch thời gian trên mạng xã hội và email để bạn bớt bị phân tâm khi muốn viết hoặc khi bạn muốn dành thời gian cho gia đình hoặc bạn bè?

Loại bỏ phiền nhiễu

Vì mình đã học cách tập trung tốt hơn, mình ít bị phân tâm bởi nguồn tin tức và cập nhật trên mạng xã hội, và mình có thể hoàn thành một lượng công việc đáng ngạc nhiên. Mình cảm thấy hài lòng hơn với công việc của mình, ngay cả trong những tuần mà mình chỉ có thể làm việc hai giờ một ngày. Mình cảm thấy kiểm soát cuộc sống của mình nhiều hơn. Mình cảm thấy sống động hơn.

Để đạt được sự tập trung cần phải luyện tập và có thái độ kiên nhẫn để loại bỏ những phiền nhiễu khỏi môi trường của mình.

Mất tập trung có thể là thị giác hoặc thính giác. Cập nhật Facebook bật lên, email gửi đến, tiếng nhạc hay tiếng trò chuyện. Điều gì khiến chúng ta mất tập trung ở mỗi người là khác nhau.

Ví dụ mình sẽ rất phân tâm nếu bàn làm việc lộn xộn. Nó làm mình cảm thấy không thoải mái và muốn dọn dẹp nó. Nhưng với nhiều người thì bàn làm việc lộn xộn lại là một môi trường viết hoàn hảo. Đó là do mình có ngưỡng thấp với sự mất tập trung thị giác.

Giống như chúng ta có các ngưỡng khác nhau đối với sự mất tập trung thị giác, chúng ta có các sở thích khác nhau đối với âm nhạc, sự im lặng hoặc tiếng ồn. Một số người thích sự huyên náo của một quán cà phê còn mình thì thích yên tĩnh, thậm chí là yên tĩnh tuyệt đối hoặc có thể nghe các dạng âm thanh kiểu white noise. Edward Hallowell, một bác sĩ tâm thần mắc chứng ADHD, đã viết hơn 20 cuốn sách trong khi nghe nhạc cổ điển của Bach, Handel, Vivaldi và Mozart. Nhưng nhiều người lại không nghe được nhạc cổ điển. Là bởi chúng ta cũng có ngưỡng nghe khác nhau.

Khi bạn nghĩ về môi trường làm việc của mình, bạn không cần thiết phải loại bỏ tất cả các yếu tố gây xao nhãng về thị giác và thính giác — thường thì điều đó là không thể. Thay vào đó, hãy nhận biết điều gì khiến bạn phân tâm và loại bỏ những điều gây xao lãng đó. Ngoài ra, hãy thử nghiệm với các loại nhạc khác nhau hoặc các địa điểm khác nhau.

Một số chiến thuật và ứng dụng có thể giúp ích:

1. Đặt điện thoại của bạn ở chế độ máy bay (hoặc để điện thoại bên ngoài phòng).

2. Đóng cửa và xác định với đồng nghiệp hoặc thành viên trong gia đình rằng khi cửa đóng, bạn không muốn bị quấy rầy trừ khi đó là trường hợp khẩn cấp.

3. Các ứng dụng như Freedom, Anti Social và StayFocused có thể chặn hoàn toàn quyền truy cập internet hoặc hạn chế quyền truy cập vào các trang cụ thể như mạng xã hội và trang tin tức.

4. Write or Die là một ứng dụng giúp khắc phục sự trì hoãn bằng cách khuyến khích bạn tiếp tục nhập văn bản; trong phiên bản nhẹ nhàng nhất, bạn sẽ nhận được cảnh báo khi dừng nhập. Trong chế độ “kamikaze”, các từ của bạn sẽ bị xóa nếu bạn ngừng viết quá lâu.

5. Focus @ Will cung cấp các bản nhạc khác nhau để giúp bạn tập trung; công ty tuyên bố ứng dụng của họ đã giúp người đăng ký tăng gấp bốn lần năng suất.

Sử dụng một cặp tai nghe loại bỏ tiếng ồn thoải mái để loại bỏ nhiều tiếng ồn hơn.

Rất ít người trong chúng ta có khả năng tạo ra một môi trường làm việc hoàn hảo, và việc không có một môi trường hoàn hảo có thể là một cái cớ dễ dàng cho việc không viết lách. Đừng để điều đó xảy ra. Jane Austen thậm chí còn cố gắng viết sách trong phòng khách của gia đình, thường xuyên bị gia đình và khách đến thăm làm gián đoạn.

Điều gì làm bạn mất tập trung? Điều gì trong môi trường của bạn làm phiền bạn, bằng mắt thường hoặc bằng âm thanh? Làm thế nào bạn có thể loại bỏ những phiền nhiễu đó?

Tập trung là một siêu năng lực có thể nhân lên gấp bội năng suất của bạn.

Nhưng đạt được sự tập trung không hề dễ dàng. Sự phân tâm ẩn náu ở khắp mọi nơi, phá hoại chúng ta và làm gián đoạn dòng chảy của chúng ta.

Hãy nhớ rằng, tồn tại nhiều loại xao lãng khác nhau:

1. Sự xao nhãng bên trong — sức nặng tinh thần của danh sách việc cần làm của bạn hoặc những cảm giác như: Tôi không thể làm việc này!

2. Gây mất tập trung về thị giác — ví dụ: công việc giấy tờ trên bàn làm việc, điện thoại của bạn yêu cầu được kiểm tra hoặc thông báo bật lên.

3. Gây xao nhãng thính giác — ví dụ: tiếng ồn đường phố, tiếng chuông điện thoại, thông báo tác động tới thính giác.

Lưu ý rằng sự gián đoạn có thể gây ra cảm giác tiêu cực. Khi bạn không thể loại bỏ những gián đoạn, bạn có thể cần phải thay đổi sự thất vọng của mình thành sự chấp nhận để bạn có thể quay lại với công việc viết lách nhanh hơn. Ví dụ, khi những đứa trẻ chơi ngoài phòng khách và ầm ĩ, thay vì bực bội mình sẽ xác nhận sự gián đoạn và đeo tai nghe của mình vào để nghe tiếng mưa (rain.simplynoise.com).

Khi siêng năng quan sát điều gì khiến bạn phân tâm, bạn sẽ cải thiện khả năng tập trung của mình theo thời gian. Và một ngày nào đó, bạn sẽ ngồi xuống và viết hay làm việc với năng suất tuyệt vời. Mà không bị phân tâm.