Điều gì xuất hiện trong đầu bạn khi nghĩ về sự “giàu có”? Có thật nhiều tiền? Có thật nhiều tài sản vật chất có giá trị?
Chắc chắn tài chính phong phú cũng là giàu, nhưng sự giàu có thật sự không chỉ đơn giản là tiền. Với cá nhân mình, việc trở thành một solopreneur đã giúp mình hiểu thật sự thế nào là sự trù phú. Trong bản tin hôm nay, mình muốn chia sẻ với các bạn góc nhìn của riêng mình về những khía cạnh của sự giàu có xoay quanh: tiền, kiến thức, thời gian, sức khoẻ, các mối quan hệ và những trải nghiệm.
Tiền
Tiền là hình thức giàu có duy nhất khiến bạn có thể nhìn sang người khác và so sánh “Tôi giàu/nghèo hơn ai đó”. Tiền là thứ dễ người ta cuốn vào một vòng xoáy cạnh tranh, cảm thấy muốn đánh bại người khác, muốn có nhiều hơn, tận hưởng nhiều hơn…
Nhưng thật sự, tiền lại là một thước đo nghèo nàn nằm trong sự giàu có. Bởi vì có thật nhiều tiền không có nghĩa là bạn sẽ có lợi nhuận về mặt lâu dài. Trong thực tế, sự hài lòng của một người kiếm được 500,000 đô chưa chắc đã nhiều hơn người chỉ kiếm được 100,000.
Nhiều người nghĩ rằng mình phải kiếm được thật nhiều tiền thì cuộc sống mới trở nên dễ dàng hơn, mình mới sống hạnh phúc, đủ đầy hơn. Nhưng khi thu nhập tăng, chúng ta có thể mua sắm những thứ lớn hơn, đắt đỏ hơn… chứ chưa chắc chúng ta có thể đi tới những nơi mới hoặc làm những điều mới. Rất nhiều người mắc kẹt trong vòng xoáy kiếm tiền và mất cân bằng với những khía cạnh khác trong cuộc sống của họ.
Có lẽ, vấn đề lớn nhất nếu chạy theo tiền bạc so với những thứ khác đó là ở chi phí cơ hội liên quan tới nó. Sẽ mất bao lâu để mở rộng thu nhập của bạn từ 10 triệu một tháng lên 100 triệu một tháng? 500 triệu một tháng? 1 tỷ một tháng? Con số nào mới là con số đủ hay con số cuối cùng? Bạn sẽ phải hi sinh những điều gì để đạt được chỉ “tiền bạc”? Và đó có thực sự là trò chơi bạn muốn thắng?
Hai bài học lớn nhất khi mình bước ra làm solopreneur và liên quan tới tiền đó là:
Tiền quan trọng và kiếm tiền cũng quan trọng nhưng mình sẽ không thể kiếm tiền trong hạnh phúc và bền vững nếu như không có sức khoẻ, không có sự ảnh hưởng, không chịu phát triển bổ sung thêm kiến thức mới, không biết phân bổ thời gian và làm giàu những trải nghiệm của mình. Khi biết trân trọng những điều này, tự khắc tiền sẽ đến mà không cần phải lao đi hoặc bị cuốn vào vòng xoáy của tiền bạc quá khắc nghiệt.
Nếu đi làm văn phòng mang đến cảm giác ổn định, thì nó cũng có nghĩa là sự tăng trưởng và cơ hội kiếm tiền đột phá của bạn là rất thấp. Ngược lại, solopreneur sẽ có rủi ro và thu nhập lên xuống theo từng tháng, nhưng nó có rất nhiều cơ hội và có thể tạo ra những đột phá về thu nhập. Mình có thể làm 2 tuần và có thu nhập đủ sống tốt nửa năm còn lại. Tháng thu nhập thấp nhất trong năm nay đã bằng 3-4 tháng của cách đây 2 năm cộng lại. Khi làm solo, cái khó không phải là không kiếm được tiền mà là kiếm một cách bền vững và tận hưởng được cuộc sống mình mong muốn.
Kiến thức
Khác với tiền, thật khó để so sánh kiến thức người này với người khác. Người có nhiều chuyên môn, người có khả năng nói nhiều ngoại ngữ, đầu bếp bậc thầy hay những nhà đầu tư đẳng cấp đều giàu kiến thức, nhưng kiến thức của họ ở nhiều hình thức khác nhau.
Để nói được 3 ngoại ngữ, một người phải thực hành nói hàng giờ mỗi ngày. Để hoàn thành được một cuốn sách trong 3 tuần, một người phải thực hành viết trước đó 10 năm. Để trở thành đầu bếp trứ danh, một người phải làm và bỏ đi có khi hàng trăm lần một món ăn. Tất cả đều là cách mỗi người tiếp thu kiến thức. Từ chơi một môn thể thao, kinh doanh một thứ gì đó, thay đổi từ thế giới văn phòng sang thế giới tự do, trao đổi hàng nghìn câu chuyện… đều là cách để tích luỹ kiến thức.
Có kiến thức, chúng ta xây dựng kỹ năng và chuyên môn của riêng mình. Chúng ta được trả tiền nhờ biết dùng những kỹ năng và chuyên môn đó.
Nhưng kiến thức không chỉ đơn thuần là một công cụ được sử dụng để tạo ra sự giàu có. Bản thân kiến thức đã là một sự giàu có.
Đã rất nhiều lần mình nói với các bạn làm solopreneur về chuyện càng mài giũa bộ kỹ năng và chuyên môn tốt, các bạn sẽ càng được trả công xứng đáng.
Nhưng kiến thức không phải chỉ là thứ để giúp bạn đạt được một mục tiêu nào đó. Bản thân kiến thức nên là một mục tiêu xứng đáng.
Và với việc trở thành solopreneur, tự kinh doanh chuyên môn thì việc bồi đắp kiến thức, làm giàu kiến thức là bắt buộc.
Thời gian
Đối nghịch với tiền - thứ có thể đo lường dễ dàng, thì thời gian là dạng của cải bạn không thể nhìn thấy. Chúng ta chỉ nhận thức được giá trị của thời gian khi thời gian đã gần như trôi qua/biến mất.
Về mặt lý thuyết, tiền có thể tăng không giới hạn. Những người giàu nhất thế giới họ sở hữu hàng trăm tỷ đô và có thể lên tới nghìn tỷ đô. Không ai biết được.
Nhưng thời gian thì ngược lại, càng lớn tuổi hơn, càng về cuối thời gian của chúng ta càng ít. Chúng ta không thể mua thêm thời gian, kéo dài nó và cũng chẳng biết mình còn bao nhiêu thời gian nữa.
Giống như oxy, khi nó dồi dào thì không ai để tâm tới nó. Chỉ khi nó khan hiếm, chúng ta mới muốn nó nhiều hơn. Nếu muốn kiếm được nhiều tiền hơn, chúng ta có thể làm được. Nhưng khi thời gian không còn nữa, trò chơi kết thúc.
Chi phí cơ hội là tất cả, chiếc đồng hồ thời gian của bạn đang có giá trị thế nào?
Bạn có đang lãng phí nó? Bạn có đang trì hoãn quá lâu? Bạn có đang ngừng lại rồi nâng lên đặt xuống quá nhiều? Đồng hồ thì vẫn tích tắc. Và trở thành solopreneur cho mình một bài học: mình hoàn toàn có thể làm những điều mình muốn sớm hơn mình nghĩ. Để một ngày nào đó khi nhìn lại, mình không phải hối hận vì những khoảng thời gian đã bỏ lỡ.
Sức khoẻ
Sức khoẻ là anh chị em với thời gian. Giống như thời gian, hiếm khi chúng ta nghĩ về sức khoẻ khi mọi thứ đều ổn.
Trong tài chính, lãi kép có tác động mạnh mẽ. Người đầu tư thêm 2 triệu mỗi tháng không thấy sự khác biệt trong những năm đầu tiên, nhưng họ sẽ giàu hơn hàng tỷ trong 30 năm kế tiếp.
Nhưng lãi kép không chỉ dành riêng cho tài chính. Nó còn đúng với cả sức khoẻ.
Người bỏ qua sức khoẻ không nhận thấy sự bất thường của nó ở độ tuổi trẻ nhưng khi bạn già đi, nó sẽ là vấn đề. Khi đó, những quyết định mà bạn đã làm khi còn trẻ mới bắt đầu xuất hiện những điều không ổn. Người đau chân sẽ chỉ nghĩ được về cái chân đau của họ.
Các solopreneur cần phải biết cân bằng sức khoẻ và công việc ngay từ lúc bắt đầu chứ không phải chờ tới lúc ổn định rồi mới nghĩ về sức khoẻ. Sức khoẻ tốt không chỉ giúp bạn duy trì được công việc mà còn giúp bạn tăng năng suất làm việc, cải thiện sự tập trung, khả năng bền bỉ và chịu áp lực tốt hơn trong những giai đoạn tăng tốc. Gần đây mình có để cho các học viên solopreneur tham gia vào một Thử thách cùng sản xuất và bán sản phẩm dạng Ultimate Bundle trong thời gian ngắn. Chỉ trong 2 tuần, khi làm việc với cường độ liên tục và cao, rất nhiều bạn đã rơi vào trạng thái kiệt quệ hoặc có dấu hiệu đi xuống của sức khoẻ.
Giá trị lớn nhất của sức khoẻ là tính tuỳ chọn mà nó mang tới cho chúng ta. Bạn khoẻ mạnh và kiếm vừa đủ, bạn có rất nhiều lựa chọn. Nhưng bạn nằm một chỗ và có rất nhiều tiền, vấn đề là gì? Hàng trăm tỷ có ích gì nếu bạn không có khả năng tận hưởng nó?
Các mối quan hệ
Kiếm được nhiều tiền để làm gì khi không có ai để chia sẻ nó? Thời gian có ý nghĩa gì nếu chỉ lủi thủi một mình?
Thời gian và sức khoẻ tốt chỉ có giá trị khi chúng ta dành chúng cho những người chúng ta quan tâm. Kiến thức là tốt nhưng kiến thức chỉ có ý nghĩa khi nó được chia sẻ với những người khác. Sự khác biệt duy nhất giữa một bậc thầy với những người khác đó là họ có những đệ tử và người học trò hiện diện.
Chẳng ai muốn làm vua ở vương quốc chỉ có duy nhất 1 người. Sự giàu có trong các mối quan hệ sẽ giúp và hỗ trợ bạn rất nhiều trong cuộc sống, sự nghiệp và nhiều khía cạnh khác.
Solopreneur hoạt động “solo” nhưng cần có cộng đồng, cần có các mối quan hệ đa dạng để phát triển sự nghiệp và hoạt động kinh doanh của họ. Không có solopreneur nào chỉ có một mình và tự làm mọi thứ một mình hết. Đó là lý do vì sao mình bắt đầu kích hoạt và mời những ai đang quan tâm tới kinh doanh chuyên môn độc lập có thể tham gia vào Cộng động Solo Expert.
Trải nghiệm
Cuộc đời mỗi chúng ta vốn là mấy chục năm kinh nghiệm được xác định bởi nhiều trải nghiệm lớn nhỏ khác nhau. Chúng ta có thể đi du lịch vòng quanh thế giới, có thể học bất kỳ ngoại ngữ, nấu bất kỳ món ăn nào. Chúng ta có thể làm bất kỳ công việc gì mình muốn, gặp gỡ bất kỳ ai. Chúng ta là thế hệ không phải dành những khoảnh khắc thức dậy đầu tiên để chiến đấu sinh tồn, mà có thể tận hưởng cuộc sống này.
Trải nghiệm là tất cả những gì chúng ta có, cách chúng ta tiêu tiền, cách ra sử dụng thời gian, cách tận dụng kiến thức, cách tận dụng sức khoẻ và nuôi dưỡng, tối đa hoá những mối quan hệ của các bạn.
Có nhiều trải nghiệm tốn kém, nhưng với mình trải nghiệm nào cũng vô giá. Trải nghiệm trở thành solopreneur, làm việc độc lập - vô giá. Trải nghiệm lựa chọn con đường đi khác với số đông, bền bỉ theo đuổi nó - vô giá. Trải nghiệm ứng dụng tất cả những kiến thức về tâm lý, truyền thông, tiếp thị, khai vấn, kinh doanh… để đưa vào một chương trình dành cho Solopreneur - vô giá.
Tiền là tài nguyên vô hạn, nhưng kinh nghiệm, giống như thời gian lại hữu hạn. Bạn có muốn dành 20 năm đi làm trong vật vã và khắc nghiệt để cố gắng đổi lấy những trải nghiệm mà cuối cùng mình cũng bỏ lỡ (thời gian cho gia đình, tận hưởng niềm vui cùng con cái, bè bạn, ghé thăm một nơi mình muốn, học một kỹ năng mình luôn ao ước….?).
Mục tiêu của bạn trong cuộc sống này là gì?
Với mình, đó là một cuộc đời giàu trải nghiệm và vừa đủ tài chính. Cho tới cuối đời, mình tin rằng khi nhìn lại khoảng thời gian vui vẻ ý nghĩa với những người quan trọng, mình sẽ cảm thấy hài lòng, không hối hạn về những gì mình đã làm, đã trao đi và để lại.
Còn bạn?



Bài viết này không chỉ match với solopreneur mà còn với bất cứ ai đang ở bất cứ giai đoạn nào chị ạ, đặc biệt là ở khía cạnh tiền, thời gian, sức khoẻ và kiến thức.
Cuộc đời là một trường học thực nghiệm, nơi mình trải nghiệm và học bài học.
Em ngộ ra khái niệm "sự nghiệp" không chỉ là ở công việc, mà mở rộng hơn, sự nghiệp là tập hợp tất cả hành trình trải nghiệm sống của mình trong toàn bộ cuộc đời này.
Biết ơn chị Linh <3 Ôi sao giờ em mới biết chị nhỉ :p
Bài này hay quá, nó làm em phải suy ngẫm lại rất nhiều ạ