Sẽ có một số mùa cao điểm trong năm mà bạn kiếm được rất nhiều khách hàng và thu nhập. Nhưng cũng có những thời điểm bạn chỉ duy trì một vài khách hàng. Chẳng hạn như mùa hè sẽ là mùa thấp điểm nhưng các dịp cuối năm, lễ tết hoặc trước báo cáo thường niên sẽ là thời gian cao điểm, khi nhu cầu thuê thêm nhân sự freelancer cao hơn hẳn.
Một khi bạn đã từng viết tự do trong gần 1 thập kỷ như mình, có lẽ bạn đã tự theo dõi thời gian nào trong năm bạn sẽ có ít khách hàng hơn. Và như vậy, khi công việc có dấu hiệu chậm lại, bạn sẽ có thể chuẩn bị cho nó, với ít lo lắng hơn.
Mình gọi những giai đoạn thấp điểm này là thời gian “sống chậm, làm chậm". Và tất nhiên, không phải lúc nào làm chậm cũng tệ. Nếu bạn biết sử dụng thời gian và biết tận dụng các khoảng thời gian dư thừa để thúc đẩy sự nghiệp của mình thì nó mang lại cho bạn nhiều cơ hội và sự phát triển hơn bạn tưởng.
Đầu tiên, hãy chấp nhận sẽ có những giai đoạn bạn có ít khách hàng hơn và thu nhập thấp hơn (thấp hơn chứ không phải là không có thu nhập). Thay vì dằn vặt bản thân, cố gắng lao đi kiếm việc bằng mọi giá, nếu bạn vẫn đang duy trì một mức thu nhập trên trung bình và trang trải được các chi phí cần thiết, hãy cho phép mình có thời gian dành cho bản thân.
Khi còn kiếm tiền từ việc viết cho khách hàng, mình cũng có những quãng “nghỉ” và cho mình nghỉ ngơi, thư giãn. Mình phát triển các dự án nội dung của bản thân và xây dựng cộng đồng, xây dựng nội dung cho các khóa học viết trên nền tảng online cũng như các khóa học huấn luyện 1:1. Mình cũng dành thời gian nghiên cứu và đọc thêm nhiều các kiến thức liên quan tới kinh doanh, tiếp thị và hoàn thiện những nền tảng hồ sơ của mình (thường là khi bận rộn mình không thể làm được những điều này).
Bất cứ ai đã từng làm freelancer ít nhất 1 năm có lẽ đề hiểu rằng công việc của chúng ta sẽ như gọi taxi khi trời mưa: lúc cần gọi mãi không có chiếc nào, lúc thì đồn 3-4 chiếc xếp hàng. Bạn sẽ cần thời gian để làm quen và hãy chấp nhận: đó là điều bình thường, bạn không phải duy nhất.
Sau đây mình sẽ chia sẻ cách mình tận dụng thời gian dư thừa và sự chậm lại của công việc để đầu tư vào bản thân và chuẩn bị cho những thành công bứt phá hơn trong tương lai.
Viết nội dung cho một ebook hoặc cuốn sách mới. Mình dành phần lớn thời gian trong các mùa thấp điểm để viết sách và kể từ năm 2017 tới nay, mình đã ra mắt được 6 cuốn sách. Trong 4 tháng đầu năm 2021 này, mình hoàn thành tới 8 cuốn sách, 4 cuốn của bản thân và 4 cuốn chắp bút cho khách hàng. Thời điểm cận tết và sau tết âm lịch thường là thời gian thấp điểm khi mình làm freelancer.
Viết nội dung cho các khóa học trực tuyến hoặc sản phẩm để bán. Bạn có thể ghé thăm trang khóa học trực tuyến hoặc tìm hiểu các khóa học 1:1 của mình.
Thiết kế lại website của bạn, viết blog mới, cập nhật hồ sơ.
Lên lịch và đăng bài cho các kênh social như Facebook, Instagram. Hãy nhớ chức năng “schedule" của những kênh này, bạn có thể lên nội dung trước cho một vài tháng thậm chí cả nửa năm.
Cập nhật hồ sơ của bạn trên LinkedIn (nếu bạn sử dụng kênh này) hoặc các trang thông tin có hồ sơ của bạn (thêm các kỹ năng kinh nghiệm, khách hàng…)
Kết nối với những BTV làm việc tại các tòa soạn hoặc những khách hàng tiềm năng trên LinkedIn, Facebook.
Cập nhật các hạng mục trên những trang web của các bên thứ 3 như là Medium, Spiderum…
Đọc tạp chí về chuyên môn, lĩnh vực mà bạn theo đuổi. Tại đó bạn cũng có thể tìm được contact từ các biên tập viên của tạp chí.
Trò chuyện và kết nối với các cây viết khác trong một cộng đồng tử tế, chia sẻ thêm với họ và biết đâu bạn sẽ có thêm nhiều ý tưởng cũng như khách hàng mới.
Tham gia các khóa học mới. Hãy xem bạn đang còn thiếu kỹ năng gì: SEO, content marketing, marketing, ngoại ngữ, viết các thể loại mới…
Giới thiệu cho những đồng nghiệp. Nếu bạn đang tìm kiếm công việc và thấy nó phù hợp với một đồng nghiệp hoặc người bạn nào đó cũng đang làm freelancer, hãy gửi cho họ. Họ sẽ rất cảm kích và sẽ luôn nhớ đến bạn theo cách bạn đã làm cho họ.
Đọc sách hoặc đọc thể loại nào đó mới mà mình ít đọc. Mình thích đọc tản văn hoặc truyện rất ngắn nhưng thường không có thời gian đọc nhiều vào những tháng cao điểm, thời gian này có thể sẽ chọn 1 cuốn để đọc và học cách các tác giả sử dụng từ ngữ hoặc miêu tả.
Đọc sách văn học dạng tản văn, du ký. Các dạng sách này dễ đọc, cũng giúp chúng ta cải thiện vốn từ vựng.
Đọc website của các khách hàng tiềm năng và xem mình có thể giúp gì cho họ.
Theo dõi xu hướng của văn hóa, đời sống xã hội, tin tức giải trí… xem những chương trình truyền hình và phim tài liệu mà mọi người đang bàn tán nhiều tại thời điểm đó.
Thực hiện các hoạt động tiếp thị nội dung để tìm công việc mới. Hãy thử liên hệ với các khách hàng mới tiềm năng và giới thiệu bản thân cho họ.
Tạo một danh sách những người bạn cần theo dõi trên mạng xã hội: có thể các biên tập viên, các khách hàng tiềm năng…
Theo dõi những khách hàng cũ, hỏi thăm họ và xem họ có cần giúp đỡ gì không.
Đọc những chủ đề và bài viết liên quan tới viết lách, freelancing (chẳng hạn như subscribe bản tin này của mình và theo dõi các nhóm/fanpage mà mình đang vận hành chẳng hạn).
Ra ngoài hoặc dành 1 vài ngày đi xa, nghe podcast, vận động và chăm sóc cảm xúc, tinh thần cho mình.
Tất nhiên, chẳng dễ dàng gì khi chúng ta không có khách hàng mới trong một thời gian. Nhưng bạn nên sắp xếp lại tâm trí của mình và cho phép công việc của mình chậm lại một chút nhé. Khi công việc có dấu hiệu chậm lại, hãy cố gắng:
không để nó khiến bạn hoảng sợ (đừng nghĩ bạn phải từ bỏ công việc ngay lập tức)
không để nó thành cái cớ để bạn nằm dài cả ngày cày phim hoặc lướt mạng xã hội.
Hãy hiểu rằng, thời gian này chính là lúc bạn chuẩn bị để tăng tốc và bắt đầu khám phá các khách hàng tiềm năng mới.
Nó cũng là cơ hội để chúng ta học hỏi thêm, tự giáo dục, tự nhìn nhận đánh giá lại bản thân - những điều mà khi bận rộn chúng ta thường dễ bỏ qua hoặc không ưu tiên. Đọc thêm các kiến thức mới sẽ giúp bạn mở mang đầu óc và có thêm nhiều ý tưởng.
Thật khó để thư giãn khi bạn vốn đã quen với viết lách, với các guồng quay của dự án hay khách hàng. Nhưng hãy có niềm tin vào giai đoạn này. Cố gắng tiếp thị, học hỏi, phát triển trong lúc này là lựa chọn đúng đắn và bạn sẽ được đền đáp sau vài ngày, vài tuần hoặc vài tháng.
Một lưu ý quan trọng là kể cả trong khi bạn “nghỉ ngơi", hãy cứ tiếp tục tiếp thị và liên tục làm điều đó khi có cơ hội (nhưng đừng quá ráo riết nếu không bạn sẽ làm độc giả hoặc người theo dõi bạn khó chịu).
Còn bạn, bạn làm gì khi mình rơi vào giai đoạn thấp điểm?