Thay đổi tư duy người viết - Quy tắc số 3: Thuyết phục mới là một trong những kỹ năng quan trọng nhất
Bản tin số #2249
Mình không có khả năng viết sáng tác vượt trội. Thể loại văn mình đạt điểm cao nhất trong trường phổ thông là nghị luận thuyết phục. Mình cũng nhận ra mình đạt điểm cao môn văn không phải do cách viết bay bổng lãng mạn mà đơn giản là luôn đủ ý và có sự lập luận chặt chẽ.
Con người chúng ta giao tiếp và lập luận, thuyết phục gần như hàng ngày. Vợ thuyết phục chồng nấu một bữa ăn, mẹ thuyết phục con làm bài tập, bạn thuyết phục sếp thay đổi lịch trình làm việc… Học cách thuyết phục là cách để ta đạt được những gì mình muốn. Ở cấp độ cơ bản, nó thay đổi cách suy nghĩ của người đối diện ta.
Với người viết, thuyết phục càng quan trọng hơn bao giờ hết. Dù bạn viết bất kỳ kiểu gì, nó cũng đòi hỏi phải có sức thuyết phục. Tiểu thuyết cần thuyết phục người đọc đồng cảm với nhân vật và chú tâm đọc tới những trang cuối cùng. Người làm tiếp thị nội dung cần tạo được sự tin cậy hoặc thúc đẩy người đọc chia sẻ nội dung. Người viết quảng cáo cần thuyết phục mọi người mua hàng sau khi đọc bài.
Tất cả đều là sự thuyết phục và nếu bạn làm chủ được nó, thứ bạn cần thêm để đạt được mục tiêu khi viết (đặc biệt với những ai viết thương mại) đó là nắm được kiến thức về kỹ thuật viết cơ bản và tiếp thị. Chỉ cần bạn thành thạo, bạn sẽ có thể đi xa hơn những đồng bút khác rất nhiều.
Vậy học thuyết phục thế nào?
Các cuốn sách hay về thuyết phục đều đã được mua bản quyền dịch ở Việt Nam mà bạn có thể tìm đọc là:
Influence - Robert Cialdini
Ca$hvertising - Drew Eric
How to win friends & influence people
Nếu bạn thích học trực quan, bạn có thể tìm kiếm thêm trên Youtube về chủ đề này.
Nhưng trước hết, hãy xem xét phương pháp hình thành lập luận của Aristotle:
Thu hút khán giả và khiến họ đầu tư về mặt cảm xúc
Trình bày tình huống/vấn đề/luận điểm
Lập luận ủng hộ hoặc chống lại vấn đề
Tóm tắt và kết luận lập luận
Có hàng trăm các biến thể khác một chút nhưng về cơ bản quy trình cốt lõi luôn giống nhau:
Đầu tiên, bạn xác định vấn đề và thuyết phục độc giả nên quan tâm tới nó
Tiếp theo, bạn đề xuất ngắn gọn giải pháp của mình
Sau đó, chứng minh giải pháp của mình bằng logic, bằng chứng và cảm xúc
Đây là một bài viết mình có bám theo quy trình này.
Nếu đã từng tìm hiểu về thuyết phục, có thể bạn đã từng biết tới những lý thuyết sau đây:
Logos: Thu hút suy luận logic của người đọc. Ví dụ nếu bạn là một personal trainer đang bán một sản phẩm thể hình, bạn có thể giải thích một cách khoa học lý do tại sao nó hoạt động.
Ethos: Thu hút sự tin tưởng và chú ý của người đọc. Cùng là ví dụ trên, nhưng bạn không giải thích lý do khoa học mà tập trung vào chứng chỉ, kinh nghiệm đào tạo nhiều năm trong bài viết của mình.
Pathos: Thu hút cảm xúc của người đọc. Vẫn là ví dụ trên, bạn nói về cảm giác đau đơn khi không được khoẻ mạnh, sau đó nói về cảm giác sung sướng khi có được thân hình lý tưởng và điều đó có ý nghĩa như thế nào đối với tương lai của những người đọc của bạn.
Thuyết phục là một chủ đề sâu sắc và có viết cả một cuốn sách may ra mới trọn vẹn. Tuy nhiên, ở bản tin hôm nay, điểm quan trọng mình muốn nói với bạn đó là tầm quan trọng của thuyết phục khi viết. Bạn hãy nghiên cứu và thực hành, làm chủ nó tốt hơn.
Một khi bạn đã quen và làm chủ được sự thuyết phục, rất có thể thế giới viết lách của bạn sẽ thay đổi mãi mãi, bất kể bạn viết thể loại nào. Ai cũng đều có thể học, sử dụng sự thuyết phục và tạo ra được lợi ích từ nó. Một số sử dụng để đạt được điều mình muốn. Một số sử dụng để định hướng cộng đồng của mình.
Bạn chỉ cần hiểu là, khi làm chủ nó, kỹ năng viết lách của bạn sẽ bước lên một nấc thang mới!
Theo dõi series “Thay đổi tư duy người viết” tại đây:
Quy tắc số 1: Đừng nghĩ mình quan trọng
Quy tắc số 2: Chỉ có bạn mới tạo ra khác biệt
Quy tắc số 3: Thuyết phục mới là một trong những kỹ năng quan trọng