Dũng cảm bước đi khi trong tay chưa có tấm bản đồ
Tại sao sự “thiếu thốn” lại là tài sản lớn nhất của bạn?
Chào bạn,
Nếu quay ngược thời gian về khoảng 7-8 năm trước, cái thời điểm mình còn đang loay hoay giữa ngã ba đường: tiếp tục con đường corporate an toàn hay rẽ ngang sang làm việc tự do (freelance), mình nhớ nhất là cảm giác gì bạn biết không?
Không phải là sự hào hứng. Cũng chẳng phải là đam mê rực cháy.
Mà là nỗi sợ hãi tê liệt về sự “KHÔNG BIẾT”.
Mình bị ám ảnh bởi việc phải nhìn thấy đích đến trước khi bước chân đầu tiên. Mình muốn biết chính xác: Ngách của mình là gì? Ai sẽ trả tiền cho mình? 6 tháng nữa doanh thu đến từ đâu? Nếu thất bại thì “plan B” là gì?
Mình đã dành hàng tháng trời để “chuẩn bị”. Mình mua tên miền, mình thiết kế logo (dù chưa có khách), mình đọc ngấu nghiến hàng chục cuốn sách về kinh doanh. Mình làm tất cả mọi thứ để tạo ra ảo giác rằng mình đang tiến bộ.
Nhưng thực tế là mình vẫn đứng yên.
Chúng ta, những người lớn lên trong hệ thống giáo dục truyền thống, đã được lập trình một tư duy tuyến tính: Học thuộc bài → Đi thi → Biết đáp án đúng → Nhận điểm số. Chúng ta mang tâm thế “trả bài” đó vào trong việc xây dựng sự nghiệp solo. Chúng ta sợ sai. Chúng ta sợ bắt đầu khi trong tay chưa có một tấm bản đồ hoàn hảo.
Nhưng sau hành trình dài tự xây dựng sự nghiệp, đi từ con số 0 đến doanh thu triệu đô, và hướng dẫn hàng ngàn học viên, mình nhận ra một sự thật trần trụi: Kinh doanh (và cả cuộc sống) không phải là một bài kiểm tra để bạn điền đáp án đúng. Nó là một cuộc thám hiểm.
Và trong cuộc thám hiểm đó, việc không có sẵn mọi câu trả lời, việc cảm thấy mình “thiếu thốn” nguồn lực... đôi khi lại là món quà lớn nhất mà bạn có.
Tại sao ư? Hãy cùng mình đi sâu vào vấn đề này nhé.
Sự rõ ràng chỉ đến khi ta “chuyển động”
Rất nhiều bạn mentee tìm đến mình với một tập giấy ghi chép dày cộp và nói: “Chị Linh ơi, em đã nghiên cứu đối thủ, em đã đọc hết các sách chị giới thiệu, em đã xem 10 khóa học... nhưng em vẫn chưa thấy rõ ràng con đường mình phải đi. Em cần học thêm gì nữa?”
Câu trả lời của mình thường khiến các bạn hụt hẫng: “Em không cần học thêm gì cả. Em cần bắt tay vào làm.”
Chúng ta thường mắc kẹt trong cái bẫy của “Năng suất giả tạo”. Việc tiêu thụ thông tin mang lại cảm giác an toàn và thoả mãn hệt như khi chúng ta thực sự làm việc. Dopamine tiết ra khiến ta tưởng mình đang tiến bộ. Nhưng thực chất, đó là sự trốn chạy.
Sự rõ ràng không bao giờ đến khi bạn đứng yên một chỗ và suy tính.
Bạn sẽ không bao giờ biết mình có hợp với nghề viết hay không cho đến khi bạn viết xuống 10 bài đầu tiên và cảm nhận sự “vật vã” của con chữ.
Bạn sẽ không biết khách hàng thực sự cần gì cho đến khi bạn tung ra một sản phẩm thử nghiệm và nhận về những lời từ chối đầu tiên.
Bạn sẽ không biết ngách nào là “đại dương xanh” cho đến khi bạn bơi thử vào đó.
Những gì chúng ta tạo ra ban đầu hiếm khi giống với những gì chúng ta hình dung trong đầu. Và điều đó hoàn toàn ổn. Bởi vì thông qua quá trình LÀM, tác phẩm sẽ thay đổi.
Và quan trọng hơn cả: Tác phẩm thay đổi chính con người bạn.
Bạn của ngày hôm nay, khi chưa bắt tay vào làm, không đủ dữ liệu và trực giác để giải quyết vấn đề của ngày mai. Chỉ có phiên bản của bạn sau khi đã dấn thân mới có đủ năng lực để nhìn thấy con đường tiếp theo.
Đừng chờ đợi sự đảm bảo. Hãy tin vào sự chuyển động.
Sự “nghèo nàn” là điều kiện tiên quyết để đón nhận cái mới
Mình rất thích từ “Poverty” (sự nghèo nàn/thiếu thốn). Nghe có vẻ tiêu cực, nhưng ở góc độ của một solopreneur, mình muốn gọi nó là “Sự trống rỗng cần thiết”.
Hãy tưởng tượng tâm trí và nguồn lực của bạn như một ly nước. Nếu nó đã đầy ắp những định kiến, những nỗi sợ hãi, những bản kế hoạch cứng nhắc và cái tôi “biết tuốt”, làm sao bạn có thể rót thêm những ý tưởng đột phá?
Khi bạn thừa nhận mình “không biết”, bạn trở nên khiêm tốn.
Khi bạn “thiếu” nguồn lực (không tiền chạy quảng cáo, không ekip hỗ trợ), bạn buộc phải sáng tạo.
Chính vì không có tiền chạy ads, mình mới buộc phải rèn luyện kỹ năng viết content organic sao cho chạm đến trái tim người đọc nhất.
Chính vì không có ekip quay dựng, mình mới học cách làm những video đơn giản, chân thực, tập trung vào giá trị thay vì hình thức hào nhoáng.
Sự “thiếu thốn” buộc bạn phải quay về với cốt lõi. Nó loại bỏ những thứ rườm rà. Nó ép bạn phải tìm ra giải pháp thông minh hơn, tinh gọn hơn.
Nếu bạn đang cảm thấy mình chưa đủ giỏi, chưa đủ tiền, chưa đủ quan hệ... hãy mừng vì điều đó. Đó là không gian trống để sự may mắn và những cơ hội bất ngờ bước vào.
Đừng để “Solo” biến thành “Cô độc”
Có một nghịch lý mà mình quan sát thấy ở nhiều bạn mới bắt đầu: Càng chưa có câu trả lời, các bạn càng có xu hướng thu mình lại.
Các bạn sợ bị phán xét là “kém cỏi”, sợ người khác thấy những bản nháp vụng về của mình. Các bạn âm thầm ủ mưu, chờ đợi một ngày đẹp trời sẽ xuất hiện với một hình ảnh hoàn hảo, một doanh nghiệp thành công rực rỡ.
Nhưng sự thật là: Sự hoàn hảo là kẻ thù của sự phát triển.
Đừng ủ mưu một mình. Hãy chia sẻ những bản nháp thô kệch dù ngờ nghệch của bạn.
Hãy dám đăng một bài viết khi bạn chưa chắc chắn 100% về quan điểm của mình, để nhận được phản biện.
Hãy nói chuyện với một người mentor, không phải để họ cho bạn đáp án, mà để họ giúp bạn đặt lại câu hỏi đúng.
Hãy chia sẻ khó khăn với một cộng đồng cùng chí hướng, để thấy rằng bạn không cô đơn trong sự hoang mang này.
Khi bạn mời người khác bước vào quá trình tư duy của mình, bạn không chỉ nhận được lời giải, mà bạn còn nhận được sự cộng hưởng.
Bạn sẽ nhận ra một bài học lớn của người làm chủ: Mình không cần phải biết tất cả mọi câu trả lời. Mình chỉ cần biết ai là người có thể giúp mình tìm ra nó.
Hôm nay, mình không chúc bạn thành công ngay lập tức. Mình muốn chúc bạn có đủ dũng khí để trở nên vụng về.
Dũng khí để bắt đầu khi chưa thấy rõ đường đi.
Dũng khí để viết cái email chào hàng đầu tiên dù chưa có website xịn.
Dũng khí để mở một khóa học (dù chỉ có 5 người đăng ký) để kiểm chứng năng lực của mình.
Tương lai không dành cho những người đứng chờ ở vạch xuất phát với tâm thế chuẩn bị kỹ càng.
Tương lai dành cho những người dám bước đi trong sương mù, với niềm tin rằng: Chỉ cần mình bước đi, đường sẽ tự mở ra dưới chân.
Hãy nhớ rằng, phiên bản bạn hình dung về mình trong 5 năm tới đang chờ bạn thực hiện hành động đầu tiên - ngay bây giờ.
Câu hỏi cho bạn tuần này:
Có một dự án hay ý tưởng nào bạn đã trì hoãn quá lâu chỉ vì cảm thấy “chưa sẵn sàng” hoặc “chưa đủ thông tin”?
Hãy cam kết thực hiện một hành động nhỏ nhất liên quan đến nó trong vòng 24h tới (gửi 1 tin nhắn, viết 1 đoạn intro, hay công bố ý tưởng đó lên Facebook). Đừng suy nghĩ nữa, hãy làm đi!
Cảm ơn bạn đã luôn theo dõi và ủng hộ Linh!




Cảm ơn em! Bài viết của em cho chị thêm Dũng khí để trở nên vụng về.
Đôi khi chính vì đi vào "con đường không lối", ta mới nhận ra thì ra thứ mà mình thực sự thuộc về, thực sự đam mê và làm tốt lại là thứ hoàn toàn khác xa định hướng ban đầu. Em rời VN sang Canada học và làm việc 2 năm nay, đa số những gì trải qua là "trái với tưởng tượng", khác với hình dung ban đầu, nhưng thứ mà mình gặp được trên đường đi thì thú vị và phù hợp hơn nhiều so với tưởng tượng về lối đi năm xưa. Làm những điều từng không dám làm. Gặp những người không dám gặp. Trở thành con người mà năm xưa không nghĩ mình sẽ trở thành.
Và vẻ đẹp của cuộc sống này là "bước đi mà không cần có bản đồ".