5 rào cản khi chuyên gia kể chuyện
Hướng dẫn thực hành giúp bạn vượt qua nỗi sợ, thêm tự tin và thành thục kỹ năng kể chuyện trong sáng tạo nội dung
Nếu bạn từng cảm thấy áp lực trong việc tạo nội dung và tự tin kể câu chuyện của mình, thì hãy an tâm là bạn cũng “bình thường” như rất nhiều những người đang làm công việc sáng tạo nội dung khác. Không những thế, có thể bạn còn thấy:
Kể câu chuyện, nhưng không có điểm nhấn, không tạo cảm hứng.
Thông điệp quá mờ nhạt, không có ai phản hồi.
Vật lộn trong việc kết nối với độc giả, dẫn tới nghi ngờ bản thân và cách mà mình đang làm.
Bạn có thể tự dằn vặt bản thân rằng mình thiếu nỗ lực, chuyên môn chưa đủ tốt. Nhưng sự thật là, có cả tỉ câu chuyện ngoài kia cũng cứng nhắc và bị cho vào quên lãng. Vấn đề ở đây không phải là cứ phải kể thật nhiều, chia sẻ thật nhiều, kết nối tương tác thật nhiều, nói những điều đao to búa lớn. Bí mật thứ nhất ở đây là sự tinh tế trong câu chuyện mà bạn kể (điều này sẽ được chia sẻ trong Masterclass ngày 6/12). Bí mật thứ hai là bạn có đủ sự tự tin và biết cách để vượt qua được 5 rào cản thường gặp khi các chuyên gia kể chuyện trong nội dung của mình.
5 rào cản đó xoay quanh 5 khía cạnh là:
Rào cản về mặt tư duy: Bối rối về những câu chuyện cá nhân nào cần chia sẻ sao cho phù hợp với thương hiệu của họ và bổ sung giá trị cho nội dung của họ.
Rào cản về mặt quy trình: Khó khăn trong việc tiếp cận hoặc sử dụng đúng các công cụ và nền tảng để chia sẻ hiệu quả câu chuyện của họ và tiếp cận audience.
Rào cản về mặt kết nối: Thách thức trong việc tạo ra nội dung nuôi dưỡng mối liên hệ sâu sắc và sự tin tưởng của khán giả.
Rào cản về mặt bản sắc: Cảm giác không có điểm nhấn và thiếu cá tính cá nhân.
Rào cản về mặt cảm xúc: Lo lắng và tự nghi ngờ về việc chia sẻ câu chuyện cá nhân, sợ bị khán giả phán xét hoặc hiểu nhầm.
Giờ hãy đi vào từng rào cản và phân tích xem bạn có thể làm gì để đối diện và vượt qua nó hiệu quả hơn nhé!
#1. Rào cản về mặt tư duy: bối rối khi chọn câu chuyện cá nhân
Thực ra bạn cảm thấy khó khăn trong việc chọn câu chuyện phần lớn là do bạn chưa rõ ràng với thông điệp về business hoặc chuyên môn của mình. Nếu bạn biết mình là A, có chuyên môn B và phục vụ nhóm khách hàng cụ thể C với các giải pháp D,E,F thì việc lựa chọn câu chuyện trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.
Có một bài tập bạn có thể thực hành để cải thiện và vượt qua rào cản này là: Tinh lọc câu chuyện.
Bằng cách:
Viết xuống những trải nghiệm cuộc sống của tác động mạnh mẽ nhất tới bạn
Rút gọn mỗi trải nghiệm thành một bài học hoặc sự hiểu biết quan trọng
Tóm tắt mỗi bài học này thành 01 câu ấn tượng
Kết hợp những bài học này vào các thông điệp, chủ đề chính của bạn
Quy trình này liên quan tới việc chia nhỏ trải nghiệm của bạn thành những thông điệp cốt lõi mà bạn có thể dễ dàng đưa vào nội dung của mình.
Lưu ý:
Hãy chỉ tập trung vào những bài học phù hợp với giá trị thương hiệu và mục tiêu nội dung của bạn
Đồng thời đảm bảo rằng những câu chuyện này cũng mang tới giá trị cho audience của bạn, thông qua việc dạy họ điều gì đó mới mẻ hoặc cung cấp một quan điểm mới
#2. Rào cản về mặt quy trình: không biết sử dụng đúng công cụ, nền tảng và chia sẻ theo quy trình
Bài tập này liên quan đến việc xem xét và tối ưu hóa quy trình và công cụ mà bạn sử dụng để tạo ra nội dung nhằm giảm bớt sự căng thẳng, quá tải mà vẫn tạo ra hiệu quả rõ ràng.
Bài tập bạn có thể thực hành để cải thiện điều này là: Tự đánh giá Quy trình tạo nội dung
Cách thực hiện:
Liệt kê cách thức bạn đang làm nội dung từ bước ý tưởng tới bước đăng tải thành các bước
Trong số các bước này thì bước nào là bước tốn nhiều thời gian, phiền hà hoặc mất công/ gặp khó khăn nhất
Tìm xem liệu có những công cụ, phần mềm và phương pháp nào có thể tinh giản những bước đó không
Tích hợp các giải pháp này vào quy trình công việc và theo dõi hiệu quả
Ví dụ: M đã đầu tư mua một phần mềm chuyển văn bản từ giọng nói để tăng tốc quá trình viết của cô, có thể sản xuất nhiều ý tưởng nội dung hơn mà không mất quá nhiều thời gian gõ bàn phím.
Lưu ý:
Hãy chú ý tới những tác động về mặt thể chất chứ không phải chỉ là tinh thần, trong quá trình tạo nội dung bạn có phải ngồi rất lâu hay không
Theo dõi sự tiến bộ và sự căng thẳng đã được cải thiện như thế nào
#3. Rào cản về mặt kết nối: khó tạo ra nội dung nuôi dưỡng mối quan hệ sâu sắc và sự tin tưởng từ audience
Lý do lớn nhất của rào cản này là do câu chuyện mình sử dụng chưa đủ mạnh mẽ hoặc chưa thể hiện được con người thật của bạn.
Bài tập gợi ý cho bạn chính là: Thực hành Tìm kiếm sự đồng cảm.
Bằng cách:
Chọn một câu chuyện cá nhân mà bạn cảm thấy thoải mái chia sẻ và tin rằng audience có thể đồng cảm
Chia sẻ câu chuyện để thể hiện khía cạnh con người của bạn, sau đó mời gọi audience cùng chia sẻ trải nghiệm của họ
Thể hiện sự đồng cảm và thấu hiểu trong tất cả các tương tác, thúc đẩy sự kết nối 2 chiều
Bài tập này giúp xây dựng mối liên kết cảm xúc mạnh mẽ hơn với khán giả. Ví dụ D là một cố vấn tài chính cá nhân, chia sẻ câu chuyện phục hồi của anh sau khi bị nợ nần như thế nào và tạo ra cảm xúc đồng cảm, xây dựng niềm tin và làm sâu sắc hơn mối quan hệ.
Lưu ý:
Hãy cân nhắc và có chủ ý trong những gì bạn chia sẻ, đảm bảo phù hợp với audience và thương hiệu của bạn.
Theo dõi phản ứng từ audience để đánh giá mức độ kết nối và niềm tin được xây dựng.
#4. Rào cản về mặt bản sắc: nội dung nhạt nhòa, thiếu tính cá nhân
Làm nội dung không xuất phát từ giá trị cốt lõi và mục đích thực sự thì bạn sẽ khó để tạo ra được sự khác biệt cũng như giúp người ta cảm nhận được rõ bản sắc của riêng bạn.
Để cải thiện điều này, bạn có thể thực hành bài tập về Tầm nhìn cá nhân.
Bằng cách:
Dành thời gian liệt kê những giá trị cốt lõi mà bạn theo đuổi và sứ mệnh của bạn ở cuộc đời này
Dành thời gian thoát khỏi quy trình tạo nội dung thường ngày và xem lại nó đang phản ánh động lực, giá trị hay mục tiêu nào của bạn
Viết ra lời tuyên bố sứ mệnh và các giá trị mà bạn muốn nội dung của mình thể hiện
Xem xét những nội dung hiệu có và kế hoạch tương lai để đảm bảo nó phù hợp với tầm nhìn và giá trị bạn đã xác định
Lưu ý:
Hãy trung thực với bản thân về bất kỳ sự không phù hợp nào bạn tìm thấy và sẵn sàng để thay đổi.
Sử dụng bảng giá trị và tầm nhìn của mình nhiều lần để đảm bảo bạn vẫn trung thành với tầm nhìn của mình khi thương hiệu phát triển.
#5. Rào cản về mặt cảm xúc: tự nghi ngờ về việc chia sẻ câu chuyện cá nhân, sợ bị khán giả phán xét hoặc hiểu nhầm
Với mình, làm việc cần có sự vui vẻ và hào hứng, đặc biệt là liên quan tới sáng tạo. Tuy nhiên, niềm vui đó cần được vun đắp chứ không phải tự dưng mà có.
Nếu bạn nghi ngờ bản thân liên tục và sợ hãi người khác hiểu nhầm hoặc chê bai những gì bạn đang làm, hãy thực hành bài tập Nhật ký biết ơn nội dung.
Bài tập này liên quan đến việc ghi chép thường xuyên các khía cạnh trong việc tạo nội dung mà bạn biết ơn, giúp cải thiện mối liên kết cảm xúc với công việc của bạn.
Bằng cách:
Liệt kê những lý do bạn biết ơn trong hành trình tạo nội dung của mình
Mỗi cuối ngày, hãy chọn ra ít nhất 1 điều trong quy trình tạo nội dung mà bạn thấy biết ơn
Mỗi tuần, hãy tự nhắc nhở những khía cạnh tích cực và sự tiến bộ mà bạn đã đạt được
Thay đổi quan điểm của bản thân bằng cách sử dụng nhật ký, coi thử thách chỉ là cơ hội học hỏi và duy trì năng lượng tích cực cho công việc
Lưu ý:
Bạn vui nhất khi làm gì khi nói tới sáng tạo nội dung? Hãy tìm kiếm các mẫu hành vi mang lại niềm vui cho bạn trong việc tạo nội dung và cố gắng kết hợp nhiều hơn các khía cạnh đó vào quy trình làm việc.
Sử dụng bài tập này để duy trì tâm thế tích cực, điều này có thể thể hiện trong giọng điệu và chất lượng nội dung của bạn.
Với kinh nghiệm đã sáng tạo nội dung trong 20 năm, Linh khuyến khích bạn tích hợp những bài tập thực hành này vào nếp làm việc mỗi ngày. Hãy nhớ, kể chuyện gì không quan trọng bằng cách bạn kể nó, bằng tâm thế khi bạn kể nó, bằng sự chân thật, cảm xúc của bạn khi kể nó. Những điều này mới thật sự tạo ra sự kết nối chân thành với độc giả của chúng ta.
Hãy nhớ, bạn đang là chuyên gia hoặc sở hữu một chuyên môn cụ thể, bạn có trải nghiệm và góc nhìn của riêng mình về những gì mình đang làm. Những trải nghiệm đó chính là tài sản quý giá nhất. Hãy tự tin chia sẻ nó nhé!
Cuối cùng, hẹn gặp bạn ở Masterclass nhé!