Sáng nay mình dậy từ 00:58, pha một bình trà rồi ngồi vào bàn làm việc, bật máy tính, mở Spotify và nghe And the Waltz Goes On. Sau một tuần quay cuồng với gần 10 giờ live training, 17 phiên 1:1 coaching/mentoring và 2 giờ tư vấn chiến lược… mình dành cả ngày hôm nay chỉ để viết bản tin, nghe nhạc và làm những điều mình thích. Một tuần có thể nói là bận nhất từ nhiều tháng trở lại đây của mình vì dồn việc để lo việc gia đình và chuẩn bị cho một chuyến du lịch kéo dài 20 ngày sắp tới.
Điện thoại bất ngờ nhắc lại tờ note mình chụp đúng ngày này năm 2019, ghi lại sự kiện lần đầu tiên kể từ khi bước ra làm tự do, mình đạt được cột mốc thu nhập mà mình mong muốn (100,000,000đ/tháng). Bỗng nhiên cảm giác như ngày hôm qua vừa mới đây, khi mình còn đang ngập trong bộn bề của những lo lắng, bất an và trúc trắc về sự nghiệp và công việc.
Quyết định mạo hiểm một mình không bao giờ là dễ dàng bởi ban đầu mình cũng không biết mình sẽ làm gì, có kế hoạch ra sao. Năm đầu tiên bán dịch vụ viết, mình có công việc, có thu nhập nhưng cũng có rất nhiều cảm giác vô vọng và không hạnh phúc. Khi mà phải bước ra cạnh tranh với những người thích “hạ giá”, phải làm việc với những khách hàng không cùng giá trị và kiệt sức về năng lượng. Mình sớm nhận ra làm tự do là sẽ có những ngày đối mặt với căng thẳng và thách thức, mà đôi khi không nói được cùng ai, chỉ có thể tự mình vượt qua.
Hơn 4 năm qua, điều mình cảm thấy may mắn tới bây giờ đó là “không từ bỏ”. Vì không từ bỏ, giờ đây mình mới bắt đầu được nếm vài trái ngọt xoay quanh công việc, mối quan hệ, tinh thần, tiền bạc.... Cũng là vì không từ bỏ, mình vẫn đang tiếp tục làm công việc này như một lựa chọn ưu tiên và duy nhất trên con đường sự nghiệp. Mình đang cố gắng làm nó tốt hơn, sâu hơn và bình tĩnh hơn mỗi ngày.
Mình nhận ra để làm được tất cả những điều này, chúng ta sẽ cần có đòn bẩy. Với mình, 4 đòn bẩy đó là:
Kỹ năng của tương lai
Thế giới đang thay đổi chóng mặt. Trong 3 năm qua, chúng ta đã có tiền điện tử, NFT, bất động sản ảo và giờ là Chat GPT. Tất cả được xây dựng dựa trên công nghệ của tương lai, như blockchain hay AI.
Chúng ta cần học hỏi hoặc theo kịp tương lai của công nghệ và thế giới nói chung, dù bạn đang làm freelancer hay solopreneur ở lĩnh vực nào, giai đoạn nào. Bạn không cần phải tìm hiểu cách thức hoạt động của những công nghệ như Data, Web3 hay No-code Web Development… nhưng nên chọn và làm quen với các ứng dụng front-end. Hãy biết đọc và cập nhật vì những công nghệ này liên tục thay đổi.
Bạn có thể sẽ tìm thấy cách ứng dụng, tích hợp chúng vào những dịch vụ và công việc của mình. Giống như mình đang ứng dụng ChatGPT vào giai đoạn Mentoring ở các lớp về Phát triển thương hiệu cá nhân và sự ảnh hưởng cho Visible You . Hoặc mình đã sử dụng các nền tảng về No-code Web Developement từ những năm 2014 tới giờ (thay vì mất 2 tuần để làm một cái website, mình chỉ mất 30 phút).
Khi biết ứng dụng và linh hoạt theo công nghệ, mình không chỉ tiết kiệm thời gian hơn mà còn có thể tính được phí cao hơn và thậm chí là có thêm dịch vụ để hỗ trợ khách hàng.
Kỹ năng của hôm qua
Tất nhiên công nghệ tương lai rất quan trọng, nhưng những kỹ năng của ngày hôm qua cũng là yếu tố đặc biệt quan trọng giúp mình thành công:
Tiếp thị
Bán hàng
Content writing
Copywriting
Thiết kế
Dịch vụ khách hàng
Khi có thể kết hợp những kỹ năng này với kỹ năng của tương lai, mình càng được tìm tới nhiều hơn. Nhưng chưa đủ, đó mới là những kỹ năng cứng.
Kỹ năng mềm cần trang bị và liên tục phát triển là:
EQ
Khả năng thương thuyết, thuyết trình
Kỹ năng giao tiếp
Giải quyết xung đột
Sáng tạo
Tất cả đến từ kinh nghiệm làm việc trước đó hoặc là trải nghiệm sống của mình. Trau dồi nó, đồng thời liên tục có ý thức bổ sung, self-coaching, self-reflection giúp mình khác biệt với những người khác.
Kỷ luật tự giác
Nhiều bạn không tin điểm (đã từng) giới hạn (limiting factor) của mình là sự tỉ mỉ và kỷ luật, cam kết. Khi đã 7 năm qua mình dậy từ 3 giờ sáng để làm việc và luôn thể hiện sự cam kết cao trong mọi việc - không ai nghĩ đó là cả sự vật lộn và đấu tranh với điểm yếu của bản thân.
Khác với khi đi làm, bạn phải dậy, phải bước chân ra khỏi nhà và tới nơi làm việc. Bạn kỷ luật như một nhân viên văn phòng thực sự rất khác với kỷ luật trong vai trò một người làm việc tự do. Và có lẽ chẳng ngoa nếu 99% trong số chúng ta đều gặp vấn đề trong khả năng kỷ luật tự thân khi tự mình làm việc.
Có lẽ đó là lý do vì sao ông chủ ra đời. Là lý do vì sao ông chủ cũng lại có một ông chủ khác.
Tìm một ông chủ chắc không quá khó. Làm chủ người khác có lẽ cũng không quá khó. Nhưng làm chủ chính mình rất khó. Và đó lại là cách duy nhất để bạn có thể sống và tồn tại bền vững trong nghề này.
Mọi người thường nghĩ khi làm solo thì điều quan trọng là họ phải có tư duy sắc sảo, phải có kỹ năng linh hoạt phong phú. Nhưng có tất cả những điều đó mà không có kỷ luật thì cũng coi như là không có gì. Kỷ luật là đòn bẩy khó nắm vững nhất, cũng là điểm yếu của rất rất nhiều freelance hay solopreneur.
Học cách lãnh đạo bản thân là phải hiểu bản thân, hiểu điểm mạnh, điểm yếu, những phiền nhiễu hay động lực của chính mình. Sau đó quản lý, tiết chế, sắp xếp bản thân mình cho phù hợp.
Có sở thích riêng
Nhiều bạn hỏi mình làm solo có cô đơn không. Với người có xu hướng thích một mình như mình thì mình lại coi việc làm solo là một đặc ân. Nhưng không có nghĩa là lúc nào mình cũng chỉ làm việc được.
Làm solo là chúng ta sẽ đi một mình.
Làm solo nhưng chúng ta cũng phải kết nối với nhiều người để vận hành business của mình.
Làm solo là đôi khi có những công việc cứ lặp đi lặp lại.
Vậy nên, cách tốt nhất là kết hợp làm những điều mình thích. Nếu lấy cảm hứng từ sở thích cá nhân, công việc sẽ tràn trề năng lượng và hứng khởi hơn rất nhiều. Mình thích viết, mình thích các công việc sáng tạo và đó là những gì mình đang làm hàng ngày.
Hãy đưa vào công việc những gì bạn thích nếu có thể: nghệ thuật, phim ảnh, thể thao, tài lẻ…
Kết hợp các kỹ năng và sở thích của bạn sẽ giúp công việc trở nên độc đáo, riêng có, không nhầm lẫn với ai.
Hôm nay là một ngày có nhiều hoài niệm với mình.
Cảm ơn hành trình tự do này đã cho mình trưởng thành, lớn lên và thậm chí còn vượt qua được nhiều điểm hạn chế của bản thân.
Cảm ơn những người đã theo dõi và ủng hộ mình từ cả nửa thập kỷ đã qua, dù mình cũng có nhiều lần thay đổi, bổ ngang bổ dọc.
Cảm ơn vì một ngày như sáng hôm nay, mở mắt ra muốn làm việc, cảm thấy may mắn vì mình còn được làm việc và biết trân trọng những gì mình đang có.
Cảm ơn vì tất cả!
Em tâm đắc nhất phần "kỷ luật tự giác" mà chị chia sẻ.
Trong các bài viết tới đây, chị Linh có thể chia sẻ kỹ hơn về cách thức bản thân chị đã rèn luyện tính kỷ luật tự giác để chị có thể liên tục duy trì việc dậy sớm lúc 3h sáng làm việc, mặc dù đây là điểm yếu của chị trước đó không ạ? Em nghĩ bài đó sẽ rất hữu ích với em và nhiều người khi ra làm freelancer/solo ạ. Em cảm ơn chị :)
Cảm ơn chị vì đã xuất hiện trong cuộc đời em ngay lúc em chới với, mất định hướng nhất. Đọc bản tin mà sao muốn khóc ghê. Em không kết nối trực tiếp với chị bao giờ vì kỹ năng của em còn yếu lắm, em sẽ tự hoàn thiện cho đến khi em cảm thấy đủ tự tin để kết nối với chị mà không cảm thấy mình làm mất thời gian chị. Chị sẽ luôn là tấm gương, là thần tượng mà em phấn đấu để trở thành. Cầu mong chị luôn khỏe mạnh, bình an. cảm ơn chị vì tất cả!